بوی مهر می آید بوی بهار می آید بوی شکفتن غنچه می آید

 

اختلالات ویژه یادگیری سالی بدون اختلال را برای شما آرزو می کند

شاعر: فریدون مشیری

چو از بنفشه بوی صبح برخیزد
هزار وسوسه در جان من برانگیزد
کبوتر دلم از شوق میگشاید بال
که چون سپیده به آغوش صبح بگریزد
دلی که غنچه نشکفته ندامتهاست
بگو به دامن باد سحر نیاویزد
فدای دست نوازشگر نسیم شوم
که خوش به جام شرابم شکوفه میریزد
تو هم مرا به نگاهی شکوفه باران کن
در این چمن که گل از عاشقی نپرهیزد
...............

اولین روز مدرسه و اولین سال شروع مدرسه خاطره انگیزه است با ورود شکوفه ها مدرسه شکوفا می شود امید است باغبانان خوبی باشیم تا این نهال  به درخت تنومندی و پر باری مبدل گردد وشکوفا شود.

آغاز سال تحصیلی بر همه نونهالان دانش آموزان  ومعلمان مبارک باد.

اختلالات ویژه یادگیری سالی بدون اختلال را برای شما آرزو می کند

نویسنده :محمد رحیمی

الگوی اشور چیست؟وچطور طراحی و اجرا می شود و چه تاثیری در آموزش دارد؟

اشاره

تاکنون الگوهای متفاوت طراحی آموزشی توسط متخصصان تعلیم و تربیت تدوین و در اختیار دست اندر کاران آموزش قرار گرفته است. معلمانی که همواره برای پر بار کردن تدریس خود، از الگوهای طراحی آموزشی مدد گرفته اند، به خوبی ارزشمندی آن ها را احساس کرده اند. «الگوی اشور» یا الگوی اطمینان بخش نیز یکی دیگر از الگوهای طراحی آموزشی است که در کشور ما کمتر شناخته شده است. معلمان با استفاده از این الگو می توانند با اطمینان کافی نسبت به مخاطبان، موضوع و محیط آموزشی شناخت پیدا کنند و آموزشی اثر بخش را تدارک ببینند. در این مقاله، ضمن معرفی الگوی اشور، مراحل آن را بررسی می کنیم.

مقدمه

آموزش مؤثر مستلزم طراحی دقیق است. طراحی آموزشی اثربخش نیز در گرو تدبر و اندیشه در فعالیت های آموزشی است. اگر بگوییم بدون بهره گیری از رسانه های آموزشی می توان تدریس کرد، سخنی نابجا نگفته ایم، اما این سخن به کار کسی می ماند که با وجود در اختیار داشتن خودرو، پای پیاده از مکانی به مکان دیگر می رود. این فرد در نهایت به مقصد می رسد، اما در مقایسه با انرژی و زمانی که صرف می کند، کار او اثربخش نیست. به همین منوال، به کارگیری رسانه های آموزشی در تدریس، امروزه اجتناب ناپذیر است. از این رو معلمان باید با نحوه ی استفاده ی مؤثر از رسانه ها و مواد آموزشی در کلاس درس و هم چنین طراحی فعالیت های مناسب یادگیری، آشنا باشند. الگوهای طراحی و توسعه ی آموزشی به خدمت معلمان و مربیان آمده اند تا آنان را در پیمودن مسیر آموزش و تدریس یاری کنند. الگوی اشور، با عنوان الگوی مطمئن، یکی از این الگوهاست که به معلمان کمک می کند از رسانه های آموزشی در کلاس درس، به گونه ای مؤثر استفاده کنند. در واقع الگوی اشور نوعی راهنمای عملی برای طراحی و اجرای آموزش است. بعد اصلی این الگو ضرورت بهره گیری از رسانه های آموزشی در فرایند آموزش و تدریس است. این الگو را نه تنها می توان برای تدریس موضوعات درسی در آموزش عمومی به کار برد، بلکه برای محیط های تجاری و صنعتی و تربیت نیروهای انسانی نیزقابل استفاده است.

 

معرفی

الگوی اشور توسط هینیچ، مولندا، راسل و اسنمالدینو ارائه شده است. اشور سرواژه ی اصطلاحاتی است که مراحل یا مؤلفه های این الگو را تشکیل می دهند. معادل این واژه «اطمینان دادن» است. دلیل این نام گذاری آن است که طراحان الگوی اشور معتقدند، با استفاده از الگوی مذکور می توان از اثربخشی آموزش اطمینان حاصل کرد. این الگو به افراد کمک می کند تا گام های لازم برای آموزش را شناسایی و برای هر یک از این گام ها تدابیر لازم را اتخاذ کنند. اشور به آموزش موضوع خاصی محدود نمی شود و به نحوی تدوین و اصلاح شده است که معلمان بتوانند در تدریس از آن استفاده کنند. بر اساس الگوی اشور، معلمان به منظور طراحی و ایجاد محیط یادگیری مناسب برای دانش آموزان، گام های زیر را بر می دارند:

 

1. ویژگی های یادگیرندگان را تحلیل می کنند.

2. هدف های آموزشی را بیان می کنند.

3. روش ها، رسانه ها و مواد آموزشی را انتخاب می کنند.

4. مواد و رسانه های آموزشی را به کار می برند.

5. از یادگیرندگان می خواهند در کار آموزشی مشارکت کنند.

6. مراحل آموزش را ارزش یابی و آن را بازنگری می کنند.

 

مراحل

این الگو شش مرحله یا گام دارد. از آن جا که الگوی اشور یک الگوی نظام مند است، هر یک از مؤلفه های آن روی

مؤلفه ی دیگر تأثیر می گذارد. معلمان می توانند از این الگو برای طراحی و ایجاد محیط های یادگیری برای آموزش موضوعات درسی استفاده کنند. برای تهیه ی چنان طرح درسی، می توان گام های زیر را طی کرد:

 

گام اول: تحلیل ویژگی های یادگیرندگان

نخستین گام در طراحی آموزشی بر اساس الگوی اشور، شناسایی ویژگی های یادگیرندگان است. در گام نخست، باید یادگیرندگان شناخته شوند و این کار از طریق تحلیل توانایی آنان میسر می شود. دلیل وجود این مرحله آن است که آموزش مؤثر، مستلزم ایجاد هماهنگی بین ویژگی های مخاطب و محتوای آموزشی است. هر چند شناسایی تمامی ویژگی های روان شناختی و آموزشی یادگیرندگان بسیار دشوار است. با این حال می توان عمده ترین ویژگی های عمومی مخاطبان و شایستگی های خاص ورودی آن ها را شناسایی کرد. خصوصیات کلی یا عمومی، مواردی از قبیل جنسیت، سن، پایه ی تحصیلی، ویژگی های فرهنگی، وضعیت اقتصادی – اجتماعی و نظایر آن را شامل می شود. این ویژگی ها به محتوای آموزشی مربوط نمی شوند. آگاهی از خصوصیات کلی یادگیرنده به طراح کمک می کند، درباره ی سطح آموزش و محتوای آموزشی به تصمیم گیری بپردازد. ویژگی های ورودی خاص نیز به مواردی چون دانش و مهارت های پیش نیاز برای یادگیری مطلب جدید، نگرش مخاطبان درباره ی موضوع آموزشی، و میزان آشنایی آنان با درس جدید وابسته است. گاهی ممکن است مخاطبان برخی از شایستگی های مورد نظر آموزشی را که قرار است کسب کنند، از قبل داشته باشند. در این صورت، باید آموزش از گام مناسب آغاز شود. سبک های یادگیری نیز از دیگر ویژگی هایی هستند که در این مرحله بررسی و تحلیل می شوند. معلمانی که با دانش آموزان آشنا هستند و از ویژگی های عمومی آنان آگاهی دارند، لازم نیست کوشش چندانی صرف تحلیل یادگیرنده گان کنند. در صورتی که معلم از مخاطبان خود شناختی ندارد، می تواند با ترتیب دادن جلسه ی معارفه و هم چنین از سوابق موجود در پرونده ی دانش آموزان، اطلاعات مناسبی را به دست آورد. برای آگاهی از ویژگی های خاص دانش آموزان نیز می توان از آزمون رفتار ورودی، پیش آزمون و سیاهه ی سبک های یادگیری استفاده کرد.

                   

 گام دوم: بیان هدف های آموزشی

گام دوم در طراحی آموزشی، بیان هدف ها در قالب عباراتی خاص و مشخص است. هدف های عینی را می توان از سر فصل دوره ی آموزشی و یا راهنمای برنامه ی درسی استخراج کرد. هدف ها باید در قالب آن چه یادگیرنده قادر به انجام آن است (رفتار مخاطب)، و به عنوان بازده آموزش بیان شود. شرایطی که دانش آموز به انجام یک عمل می پردازد یا شایستگی خود را نشان می دهد نیز باید ذکر شود. بر اساس الگوی اشور، هدف آموزشی خوب، مؤلفه یا ویژگی های اساسی زیر را داراست:

الف) مخاطب: هدف آموزشی بر یادگیرنده تأکید دارد. به عبارت دیگر، هدف آموزشی ناظر بر فعالیت یادگیرنده است، نه آن چه که معلم باید انجام دهد (برای مثال: از دانش آموز انتظار می رود بتواند...)

ب) رفتار: برای نوشتن هدف آموزشی، باید از فعل هایی استفاده شود که نشان دهنده ی توانایی فرد و به راحتی قابل درک است (برای مثال: توضیح دادن، رسم کردن و طبقه بندی کردن)

ج) شرایط: در هدف آموزشی، شرایطی که عملکرد یادگیرنده را شکل می دهد، بیان می شود (برای مثال: در یک مقاله ی 300 کلمه ای ...)

د) معیار: در هدف آموزشی، ملاک قضاوت درباره ی عملکرد یادگیرنده ذکر شود (برای مثال: ذکر چهار فایده ی مسواک زدن از میان پنج مورد ذکر شده در کتاب).

 

گام سوم: انتخاب روش ها، رسانه ها و مواد آموزشی

در این قسمت، پس از آن که عمل تحلیل مخاطبان و بیان هدف های آموزشی انجام شد، به نظر می رسد گام شروع آموزش (دانش، مهارت و نگرش فعلی مخاطب) و هم چنین گام پایانی آموزش (هدف های آموزشی) مشخص شده است. در این مرحله، بین این دو نقطه پیوندی برقرار می شود. برای انجام این کار می توان فعالیت های متعددی را انجام داد:

الف) انتخاب مواد آموزشی در دسترس: در صورتی که مواد آموزشی مناسبی وجود دارد، می توان از آن ها برای دست یابی به اهداف آموزشی استفاده کرد.

ب) اصلاح مواد آموزشی موجود: در برخی موارد، مواد آموزشی موجود با انجام پاره ای اصلاحات و تغییرات قابل استفاده می شود.

ج) طراحی مواد آموزشی جدید: ممکن است آموزش موضوع جدید مستلزم طراحی مواد آموزشی باشد.

 

در این مرحله، علاوه بر رسانه ها و مواد آموزشی، روش های آموزشی نیز انتخاب می شوند. روش های آموزشی متعددی وجود دارند که هر کدام برای موقعیت خاصی کاربرد دارند. برخی از روش های آموزشی عبارت اند از:

• روش اکتشافی

• روش ایفای نقش

• روش نمایش فعالیت

• روش بحث

• روش پرسش و پاسخ

 

گام چهارم: به کارگیری رسانه ها و مواد آموزشی

پس از آن که مواد آموزشی انتخاب، اصلاح یا طراحی شد، برای بهره گیری از آن ها باید طرحی اندیشیده شود. نخست مواد آموزشی و فعالیت هایی را که در نظر دارید، بازبینی کنید. سپس دانش آموزان را آماده کنید و تجهیزات و امکانات مورد نیاز را فراهم آورید. آن گاه مواد آموزشی را در اختیار مخاطبان قرار دهید. مهم ترین فعالیت های این مرحله عبارت اند از:

الف) بررسی مواد آموزشی: به منظور اطمینان از صحت عملکرد و بالا بودن کیفیت مواد آموزشی، آن ها را قبل از استفاده مورد بررسی قرار دهید. اطمینان حاصل کنید همه ی وسایلی که قصد دارید در تدریس خود به کار گیرید، درست کار می کنند. به ویژه در مورد وسایل برقی و الکترونیکی نباید پنداشت که همه ی آن ها خوب کار می کنند. برای پیشگیری از بروز مشکلات احتمالی، قبل از شروع کلاس درس باید همه ی وسایل مورد نیاز را کنترل کرد.

ب) تمرین نحوه ی تدریس و آموزش: پیش از آن که تدریس را آغاز کنید، با روش هایی چون استفاده از آینه، مشاهده توسط همکاران، و یا ضبط ویدیویی، روش تدریس خود را بررسی کنید

ج) آماده سازی محیط آموزشی: محیطی را که قرار است در آن جا آموزش بدهید، اعم از کلاس، آزمایشگاه و یا کارگاه، از نظر نور، دما و خصوصیات دیگر بررسی کنید.

د) آماده سازی مخاطبان: پژوهش ها خاطر نشان می کند، آن چه یادگیرندگان می آموزند، به نحوه ی آماده سازی آنان بستگی دارد. به بیانی ساده، دانش آموزان برای یادگیری درس جدید، باید کاملاً گرم شوند. ارائه ی تصویری کلی از درس جدید و ایجاد انگیزه در آنان با استفاده از یک مسئله، می تواند آنان را برای یادگیری آماده سازد.

ه) ارائه ی مواد آموزشی: بهره گیری از هر رسانه، روش خاص خود را می طلبد. معلمان با تجربه می کوشند برای ارائه ی مواد آموزشی، روش های آموزشی مناسبی بر گزینند.

 

گام پنجم: مشارکت یادگیرندگان

یادگیری مؤثر هنگامی صورت می گیرد که دانش آموزان برای رسیدن به هدف های آموزشی تمرین های کافی و مناسب انجام دهند. این کار سبب می شود خطاها و اشتباهات دانش آموزان تصحیح شود. دقت داشته باشید که در آغاز تمرین نباید هیچ نوع ارزش یابی یا امتحانی از یادگیرنده به عمل بیاید. مشارکت یادگیرندگان در کلاس درس، برای آنان بازخوردهایی فراهم می آورد که بتوانند صحت پاسخ های خود و میزان یادگیری خود را درک کنند. اگر بتوان دانش آموزان را در ارائه ی مواد آموزشی مشارکت داد، جو یادگیری فعال تر می شود. بر اساس نظریه های جدید آموزشی، یادگیرنده به صورت فعالانه به ساخت دانش می پردازد. این امر مستلزم شرکت آنان در فرایند تدریس است. افزون بر این، چنان چه دانش آموزان در فرایند آموزش درگیر شوند، مطلب آموزشی را بهتر یاد می گیرند. امروزه منفعل بودن دانش آموزان در کلاس درس، یکی از نگرانی های معلمان است. با پرسش سؤالات مناسب، بحث گروهی، کار گروهی و با سایر فعالیت هایی که مستلزم کار و فعالیت دانش آموزان است، می توان آنان را از شنونده ی صرف بودن خارج کرد. به نظر می رسد، امروزه سخن رانی در کل یک جلسه ی درس، نه تنها دانش آموزان را خسته می کند، بلکه به معلم نیز احساس ناخوشایندی می دهد.

 

گام ششم: ارزش یابی و بازنگری آموزشی

بعد از آن که موضوعات مورد نظر تدریس شد، ارزش یابی اثربخشی تدریس صورت می گیرد. برای آن که بتوان سیمای کاملی از آموزش به دست آورد، ارزش یابی از کل فرایند آموزش ضروری است. از این رو، نه تنها میزان تحقق هدف های آموزشی توسط دانش آموزان ارزش یابی می شود، بلکه میزان کارایی رسانه های آموزشی، تناسب روش های آموزشی و... نیز باید ارزش یابی شود. اقدامات زیر در این مرحله صورت می گیرند:

 

الف) ارزش یابی عملکرد یادگیرندگان: به منظور آگاهی از میزان دست یابی دانش آموزان به هدف های آموزشی، میزان پیشرفت آنان از بعد شناختی، مهارتی و نگرشی اندازه گیری می شود. بدین منظور می توان، از امتحان کتبی، چک لیست، آزمون عملکردی، مقیاس نگرش، چک لیست رتبه بندی محصول و نظایر آن استفاده کرد.

ب) ارزش یابی رسانه ها و روش ها: همواره کاربرد رسانه در آموزش با صرف هزینه همراه است. روش های متنوع نیز زمانی مفید است که به تحقق هدف های آموزشی منجر شود. ارزش یابی از میزان مطلوبیت رسانه ها و روش ها، امکان شناخت کارایی و اثربخشی آن ها را فراهم می سازد.

ج) ارزش یابی فرایند آموزشی: به هنگام تدریس ممکن است مشکلاتی پدید آید. شناخت این مشکلات امکان رفع آن ها در آموزش های بعدی را فراهم می آورد.

د) بازبینی و اصلاح: پس از شناخت مشکلات موجود و هم چنین کسب ایده های جدید، می توان مواد، رسانه ها، روش ها و به طور کلی آموزش را بازبینی و در صورت لزوم اصلاح کرد.

مرحله	سؤال ها
تحلیل یادگیرنده	• آیا دانش آموزان پیش نیازهای این درس را دارند؟ • کدام یک از شاگردان برای اولین بار با موضوع آموزشی جدید رو به رو می شوند؟ • آیا دانش آموزانی در کلاس وجود دارند که ناتوانی یادگیری خاصی داشته باشند؟ • نگرش دانش آموزان نسبت به درس جدید چیست؟
بیان هدف های آموزشی	• میزان تحقق هدف های آموزشی توسط دانش آموزان چگونه اندازه گیری می شود؟ • آیا استانداردهای قابل قبولی برای دست یابی به هدف های آموزشی وجود دارد؟
انتخاب رسانه، مواد و روش	• چه رسانه ای برای آموزش درس جدید مؤثر است؟ • آیا برای تدریس تنها می توان از کتاب درسی استفاده کرد؟ • با توجه به هدف های آموزشی، ویژگی های رسانه ی آموزشی مطلوب کدام است؟ • آیا رسانه ی مورد نظر در حال حاضر در دست رس قرار دارد؟ • آیا برای آموزش درس جدید، باید بیش از یک رسانه یا ماده ی آموزشی به کار گرفته شود؟ • در صورت نیاز به تهیه ی مواد آموزشی، آیا من به عنوان یک معلم، امکانات، توانایی و زمان تولید مواد مورد نیاز را دارم؟ • برای تدریس موضوع جدید چه روش یا روش هایی مناسب است؟
به کارگیری رسانه ها	• آیا من آمادگی استفاده از رسانه ها و مواد آموزشی را دارم؟ • آیا همه ی آن ها به درستی کار می کنند؟ • آیا برای استفاده از رسانه ها و مواد آموزشی، به شرایط خاصی در کلاس نیاز دارم؟
مشارکت یادگیرنده	• دانش آموزان چگونه می توانند در فرایند آموزش مشارکت کنند؟ • آیا آن ها مهارت های مورد نیاز برای مشارکت در کلاس درس بر اساس روش تدریس مورد نظر را دارند؟
ارزش یابی و بازنگری	• آیا دانش آموزان توانستند مطالب جدید را خوب یاد بگیرند؟ •آیا روش آموزشی مورد نظر به درستی انجام شد؟

 

جمع بندی و نتیجه گیری

الگوی اشور نوعی راهنمای عملی برای طراحی و اجرای آموزش است که می توان آن را برای تدریس موضوعات عمومی و تخصصی به کار گرفت. این الگو توسط هینیچ و همکاران وی ارائه شده است. طراحان الگوی اشور معتقدند، با استفاده از الگوی مذکور می توان از اثربخشی آموزش اطمینان حاصل کرد.

 

نمونه عملی آن:

مقدمه

طراحي آموزشي، پيش بيني و تنظيم رويدادهاي آموزشي بر اساس اهداف، محتوا و امکانات موجود با توجه به ويژگيها و ساخت شناختي فراگیران است. طراحي آموزشي، خواه مربوط به يک دروه کامل يا به يک جلسه ي آموزشي باشد، از اهميت خاصي برخوردار است. تاکنون الگوهای متفاوت طراحی آموزشی توسط متخصصان تعلیم و تربیت تدوین و در اختیار دست اندر کاران آموزش قرار گرفته است.              « الگوی اشور» یا الگوی اطمینان بخش یکی از الگوهای طراحی آموزشی است که در کشور ما کمتر شناخته شده است. معلمان با استفاده از این الگو می توانند با اطمینان کافی نسبت به مخاطبان، موضوع و محیط آموزشی شناخت پیدا کنند و آموزشی اثر بخش را تدارک ببینند. آموزش مؤثر مستلزم طراحی دقیق است. طراحی آموزشی اثربخش نیز در گرو تدبر و اندیشه در فعالیت های آموزشی است. اگر بگوییم بدون بهره گیری از رسانه های آموزشی می توان تدریس کرد، سخنی نابجا نگفته ایم، اما این سخن به کار کسی می ماند که با وجود در اختیار داشتن خودرو، پای پیاده از مکانی به مکان دیگر می رود. این فرد در نهایت به مقصد می رسد، اما در مقایسه با انرژی و زمانی که صرف می کند، کار او اثربخش نیست. به همین منوال، به کارگیری رسانه های آموزشی در آموزش، امروزه اجتناب ناپذیر است. از این رو معلمان باید با نحوه ی استفاده ی مؤثر از رسانه ها و مواد آموزشی در آموزش و هم چنین طراحی فعالیت های مناسب یادگیری، آشنا باشند. الگوی اشور، با عنوان الگوی مطمئن، یکی از این الگوهاست که به معلمان کمک می کند از رسانه های آموزشی در کلاس درس و آموزش به گونه ای مؤثر استفاده کنند. در واقع الگوی اشور نوعی راهنمای عملی برای طراحی و اجرای آموزش است. بعد اصلی این الگو ضرورت بهره گیری از رسانه های آموزشی در فرایند آموزش و تدریس است. این الگو را نه تنها می توان برای تدریس موضوعات درسی در آموزش عمومی به کار برد، بلکه برای محیط های تجاری و صنعتی و تربیت  نیروهای انسانی نیزقابل استفاده است.

معرفی الگو

الگوی اشور توسط هینیچ، مولندا، راسل و اسنمالدینو ارائه شده است. اشور سرواژه ی اصطلاحاتی است که مراحل یا مؤلفه های این الگو  را تشکیل می دهند. معادل این واژه (اطمینان دادن) است. دلیل این نام گذاری آن است که طراحان الگوی اشور معتقدند، با استفاده از الگوی مذکور می توان از اثربخشی آموزش اطمینان حاصل کرد. این الگو به افراد کمک می کند تا گام های لازم برای آموزش را شناسایی و برای هر یک از این گام ها تدابیر لازم را اتخاذ کنند. اشور به آموزش موضوع خاصی محدود نمی شود و به نحوی تدوین  شده است که معلمان بتوانند در آموزش هر موضوعی از آن استفاده کنند

 

مراحل طراحی آموزشی بر اساس الگوی اشور

 

این الگو شش مرحله یا گام دارد. از آن جا که الگوی اشور یک الگوی نظام مند است، هر یک از مؤلفه های آن روی مؤلفه ی دیگر تأثیر می گذارد. معلمان می توانند از این الگو برای طراحی و ایجاد محیط های یادگیری برای آموزش موضوعات درسی استفاده کنند.

    

گام اول:  تحلیل  ویژگی های  یادگیرندگان                                  گام دوم:  بیان هدف های  آموزشی

گام سوم: انتخاب روش ها، رسانه ها و مواد آموزشی    گام چهارم: به کارگیری رسانه ها و مواد آموزش

گام پنجم:   مشارکت  یادگیرندگان                                   گام ششم: ارزش یابی و بازنگری آموزشی

در اینجا ما قصد داریم از این الگو برای آموزش پخت خورشت فسنجان استفاده کنیم.

 

مقدمه

آشپزی و مصرف غذاهای سالم و خوشمزه در خانواده های ایرانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، اهمیت آن در سالهای گذشته به حدی بود که یکی از ملاک های انتخاب همسر، داشتن هنر آشپزی از جانب دختران دم بخت بود . طراحی آموزشی برای پخت یکی از خورشت های خوشمزه ایرانی گامی کوچک درجهت  اشاعه فرهنگ آشپزی ناب ایرانی می باشد. فراگیران با طی این دوره آموزشی قادر خواهند بود یکی از غذاهای خوشمزه ایرانی را درست کنند و از خوردن آن درکنار اعضای خانواده لذت ببرند.

 

اصول حاكم بر برنامۀ آموزشی فراگیران در زمینه پخت خورشت فسنجان به این شرح می باشد.

ايجادنگرشهاي مثبت و انگیزه ی لازم درفراگیران برای پذیرفتن یکی ازفعالیتهای مهم زندگی مشترک (آشپزی)

ايجاد مهارت  در فراگیران  جهت شناخت مواد و وسایل آشپزخانه

ايجاد  مهارت  در  فراگیران  جهت  بکارگیری  صحيح  مواد و وسايل آشپزی

ايجاد  مهارتهاي لازم  در فراگیران  جهت  رعايت نکات ايمني درآشپزخانه

ديدگاه برنامۀ درسي

هدفمندی : هدف اصلی برنامۀ آموزشی پخت خورشت فسنجان برای فراگیران به شرح ذیل می باشد.

1-  ایجاد علاقه در فراگیران برای پخت غذاهای سالم خانگی

2-  ایجاد حس همکاری با دیگر اعضای خانواده در پیشبرد اهداف زندگی

3-  ایجاد حس تعهد نسبت به سلامت اعضای خانواده با مصرف غذاهای سالم خانگی

4-   ایجاد مهارت عملی در پخت انواع غذاها

 

معني دار بودن : آموزشهای عملی و نظری که از طرف مربیان درآموزش پخت خورشت فسنجان داده می شود باید طوری معنادار باشدکه برای همه فراگیران قابل فهم ودرک باشد.

باز خورد برنامۀ درسي: برنامۀ درسي کلاس آموزش پخت خورشت فسنجان بايد طوری طراحی شود تا در فراگیران مهارت عملي و خلاقيت در پخت انواع غذاها ايجاد كند .

عدم محدودیت : برنامه آموزشی که در این دوره بکار می رود نباید خلاقیت را از فراگیران بگیرد؛ آنها باید قادر باشند با ابتکار و خلاقیت خود فسنجانی خوشمزه با حداقل امکانات بپزند.

 

با این مقدمه به مراحل طراحی آموزشی پخت خورشت فسنجان بر اساس الگوی اشور می پردازیم

گام اول: تحلیل ویژگی های یادگیرندگان

در طراحی آموزشی آنچه که از همه اهمیت بیشتری دارد فراگیران می باشند. فراگیران ابتدا به عنوان یک درونداد وارد  فرآیند آموزش می شوند و در پایان به عنوان برون داد از فرآیند آموزش خارج می شوند

  درون داد : فراگیرانی که با پخت خورشت فسنجان آشنا نیستند.

 برون داد : فراگیرانی که پس از طی دوره آموزشی قادر خواهند بود خورشت فسنجان خوشمزه ای بپزند.

الف) ویژگی های عمومی فراگیران: خانم های جوان بین سنین 18 تا 30 سال با سطح سواد حداقل پنجم ابتدایی با وضعیت اقتصادی متوسط به بالا

تبصره: آقایان هم می توانند به صورت جداگانه این دوره آموزشی را طی کنند. همچنین شرکت فراگیران مسن تر هم در این دوره ایرادی ندارد. اما بهتر است فراگیران از نظر سنی و سطح سواد با همدیگر سنخیت داشته باشند

ب) ویژگی های های خاص فراگیران: آشنایی مقدماتی فراگیران با هنر آشپزی، وسایل آشپزخانه و مهمتر از همه علاقمندی به هنر آشپزی

ج) سبک های یادگیری: در اینجا باید مشخص کنیم که فراگیران با استفاده از چه روشهایی بهتر یاد می گیرند. بهتر است از روشهای تلفیقی برای آموزش فراگیران استفاده کنیم. روشهایی مانند: نمایش فعالیت  توسط مربی آشپزی، روشهای دیداری و شنیداری با استفاده از تجهیزات و چند رسانه ای، ایفای نقش توسط فراگیران و ......

 

گام دوم: بیان هدف های آموزشی

هدف هایی را که در پایان آموزش انتظار رسیدن به آنها را داریم باید در قالب عباراتی خاص و مشخص بیان کنیم. بر اساس الگوی اشور، هدف آموزشی خوب باید ویژگی های زیر را داشته باشد.

الف) مخاطب                             ب) رفتار                              ج) شرایط                          د) معیار

الف) مخاطب: در اینجا هدف آموزشی ما بر فعالیت فراگیران تاکید دارد. یعنی فعالیت فراگیران در نهایت به پخت خورشت فسنجان بطور صحیح منتهی می شود.

ب) رفتار: فراگیران در پایان آموزش می توانند خورشت فسنجانی خوشمزه بپزند. (پختن خورشت)

ج) شرایط: فراگیران بایستی با نظارت مربی و استفاده از مواد و وسایل آشپزی خورشت فسنجان بپزند. (نظارت مربی)

د) معیار: فراگیران در پایان آموزش می توانند در زمان 3 ساعت ، با استفاده از مواد لازم خورشت فسنجان بپزند. (3 ساعت )

 

هدف کلی : فراگیران تخصص لازم برای پخت خورشت فسنجان را دارند .

 

اهداف عملکردی

فراگیر درآزمون کتبی بدون استفاده از هیچ گونه یادداشتی مواد مورد نیاز برای پخت خورشت فسنجان را بیان می کند.

فراگیر در آزمون کتبی بدون استفاده از هیچ یادداشتی میزان مواد مورد نیاز برای پخت خورشت فسنجان را ذکر می کند.

فراگیر در آزمون کتبی بدون استفاده از هر گونه یادداشتی مراحل پخت خورشت فسنجان را توضیح می دهد.

فراگیر در آزمون کتبی نحوه به روغن افتادن خورشت فسنجان را توضیح می دهد.

فراگیر در آزمون عملی بدون کمک مربی مراحل پخت خورشت فسنجان را انجام می دهد.

فراگیر از طریق پخت خورشت فسنجان علاقه خود را به هنر آشپزی نشان می دهد.

فراگیر با حضور به موقع خود درکلاس  آشپزی حضور فعال و پر نشاط خود را نشان می دهد.

فراگیر با پرهیز از اسراف در مصرف مواد،  الگوی صحیح استفاده ازمواد غذایی را نشان می دهد.

گام سوم: انتخاب روش ها، رسانه ها ، مواد آموزشی

الف) انتخاب روش ها: در این مرحله باید روشهای ارائه مطالب آموزشی را مشخص کنیم.در اینجا از سه روش می توانیم استفاده کنیم.

روش نمایش فعالیت (پخت خورشت فسنجان توسط مربی مجرب آشپزی )

در این روش آشپز ماهر و مجرب در حضور فراگیران اقدام به پخت خورشت فسنجان می کند و نکات مهم و کلیدی را به فراگیران گوشزد می کند. در اینجا وظیفه فراگیران دقت کامل به مراحل انجام کار و یادداشت برداری  از آن می باشد. درصورت لزوم فرد آموزش دهنده با طرح  پرسشهاي مناسب  فراگيران را براي رسيدن به اين اهداف آموزشي كمك كند.

 

روش ایفای نقش (پخت خورشت فسنجان توسط فراگیران)

در این روش فراگیران به گروههای کوچک دو یا سه نفره تقسیم می شوند و به کمک همدیگر زیر نظر مربی آشپزی اقدام به پخت خورشت فسنجان می کنند. در اين روش فراهم کردن مواد و وسایل مورد نیاز، مراحل پخت، و تمییز کردن وسایل بعد از انجام کار به صورت گروهی صورت می پذیرد. در پايان نيز گزارش مراحل انجام كار بايد نوشته شود. در این روش نقش مربي نظارت بر حسن انجام کار می باشد و تمام مراحل پخت خورشت کاملا برعهده فراگیران است. حسن این روش این است که با انجام آن نقاط  ضعف فراگیران آشکار می شود و با هدایت وراهنمایی های مربی این مشکلات برطرف می شود. بدیهی است که باید امکانات و مواد لازم برای پخت غذا برای همه فراگیران فراهم باشد.

روش مجازی (آموزش پخت خورشت فسنجان به صورت نرم افزاری)

با استفاده از وسایل و امکانات  دیداری  و شنیداری از جمله  رایانه و دیتا پروژکتور وسی دی های آموزشی مراحل پخت خورشت فسنجان

و اطلاعات مورد نیاز برای انجام این کار به نمایش در می آید. وظیفه فراگیران در اين روش دقت کافی به محتوای فیلم و یادداشت برداری 

از نکات مهم آن می باشد. حسن این روش مقرون به  صرفه بودن و قابل تکرار بودن و صرفه جویی در وقت می باشد.

از روشهای دیگری مثل بحث، پرسش و پاسخ نیز بنا به مقتضیات استفاده می شود.

 

ب) انتخاب رسانه ها

   رسانه هایی که درآموزش پخت خورشت فسنجان  بکار می روند عبارتند از:

  1- مربی آشپزی      2- دوربین تصویر برداری     3- تلویزیون     4- دیتا پروژکتور    5- رایانه    6- فیلم یا سی دی آموزشی

 ج) انتخاب مواد آموزشی

مواد آموزشی شامل کلیه تجهیزات، وسایل، رسانه ها ، ابزار و وسایل وپیامهای آموزشی می باشد. که سه نوع می باشد.

 1- انتخاب مواد آموزشی در دسترس (شامل مواد، وسایل و تجهیزاتی که در اختیار داریم)

  2- اصلاح مواد آموزشی موجود (با تغییراتی که به مواد آموزشی موجود می دهیم می توانیم استفاده بهتری از آنها ببریم)

  3- طراحی مواد آموزشی جدید (ممکن است در آموزش موضوعاتمان نیاز به طراحی مواد آموزشی جدید داشته باشیم)

مهمترین کاردر انتخاب مواد آموزشی ، محتوای آموزشی می باشد که براساس تعریف ، عبارت از: مفاهیم، حقایق، تعمیم ها ، اصول و نظریه ها  " اورنتيس"

از دیدگاه  نيكلز  محتوا دانش، مهارتها، و گرایش ها و ارزش هایی توصیف می گردد که باید یاد  گرفته شود.

ملاکهای مورد نظر جهت انتخاب محتوی به شرح زیر است:

1-     محتوی باید با تجارب یادگیری ارتباط داشته باشد.

2-     محتوی باید قابل فهم و یادگیری باشد.

3-     محتوی باید براساس ارزشها و فرهنگ جامعه باشد.

4-     محتوی باید تعادلی در وسعت عمق ایجاد کند.

5-     محتوی باید موجب ایجاد تفکر تحلیلی می شود.

6-     محتوی باید جذاب  و مبنای آموزش بعدی باشد.

7-     محتوی باید حاوی مفاهیم، اصول، وقوانین علم مورد نظر باشد.

 

محتوای آموزشی که در پخت خورشت فسنجان توسط مربی آشپزی تدریس می گردد همان مراحل پخت خورشت فسنجان می باشد  

 

گام چهارم: به کارگیری رسانه ها و مواد آموزشی

در این مرحله در جهت بکار گیری رسانه ها و مواد آموزشی باید مراحل زیر را انجام دهیم.

الف) بررسی مواد آموزشی: در این مرحله قبل از شروع آموزش باید مواد و وسایل مورد نیاز برای پخت خورشت فسنجان را بررسی کنیم تا کم و کاستی نداشته باشند.

ب) تمرین نحوه ی تدریس و آموزش: در این مرحله مربی آشپزی قبل از شروع آموزش حداقل یکبار پخت فسنجان را بدون حضور فراگیران انجام می دهد.و در صورت امکان با ضبط ویدیویی توسط یکی از همکارانش نحوه تدریس و صحبتهای خود را چک می کند تا نقاط ضعف خود را بر طرف کند.

ج) آماده سازی محیط آموزشی: در این مرحله قبل از شروع آموزشها باید محیط آشپزخانه و مکانی که آموزش در آنجا صورت می پذیرد را باید از نظر نور ، دما و سرویس بهداشتی و امکانات دیگر بررسی کنیم تا مشکلی وجود نداشته باشد.

د) آماده سازی مخاطبان: قبل از شروع آموزش باید فراگیران را برای آموزش آماده کنیم . آنها را از چگونگی آموزش، زمان آموزش، نحوه ارزشیابی و.... مطلع سازیم و در آنها انگیزه و روحیه نشاط ایجاد کنیم تا کاملا برای شروع آموزش آماده شوند.

ه) ارائه ی مواد آموزشی: در اینجا مربی آشپزی باید از روشهای مناسب برای آموزش خود استفاده کند.

 

گام پنجم: مشارکت یادگیرندگان

در این مرحله فراگیران برای ماهر شدن در پخت خورشت فسنجان باید تمرین کافی و مناسب انجام دهند. این کار سبب  می شود خطاها واشتباهاتشان تصحیح شود. لازم به ذکر است که در آغاز تمرین نباید هیچ نوع ارزشیابی از فراگیران به عمل آید تا بدون استرس به تمرین بپردازند. در اینج ا وظیفه مربی این است که با طرح  سوالات مناسب فراگیران را در آموزش سهیم کند .همچنین در هر مرحله از آموزش فراگیران را به تمرین بیشتر ترغیب کند.

 

گام ششم: ارزشیابی و بازنگری آموزشی

برای رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده لازم است از کل فرآیند آموزش ارزشیابی کنیم. (شامل ارزشیابی از عملکرد فراگیران، رسانه ها و روش ها ، فرآیند آموزشی، باز بینی و اصلاح)

الف) ارزش یابی عملکرد یادگیرندگان: به منظور آگاهی از میزان دست یابی فراگیران به هدف های آموزشی،( پخت فسنجان به طور صحیح) از آزمون کتبی و عملی استفاده می کنیم. آزمون کتبی شامل سوالات چهار گزینه ای و تشریحی از مراحل آموزش و نیز آزمون ایفای نقش توسط فراگیران (پخت خورشت فسنجان و تحویل آن به مربی برای تایید وارزش گذاری)

بهتر است ما سه مرحله ارزشیابی داشته باشیم.         1- ارزشیابی آغازین برای تعیین نقطه شروع آموزش     2- ارزشیابی تکوینی در حین آموزش برای اصلاح و بازبینی روشها و مواد آموزشی     3- ارزشیابی پایانی برای ارزش گذاری و نمره دهی به فراگیران

ب) ارزش یابی رسانه ها و روش ها: در حین آموزش همواره روشها و رسانه های مورد استفاده در آموزش باید بررسی شوند تا نقاط ضعف و مشکلات شناسایی شوند.

ج) ارزش یابی فرایند آموزشی: به هنگام آموزش ممکن است مشکلاتی از قبیل قطع برق یا گاز و یا حوادثی از این قبیل پدید آید. شناخت این مشکلات امکان رفع آنها در آموزش های بعدی  فراهم میکند.

د) بازبینی و اصلاح: در پایان آموزش  پس از بررسی نتایج ارزشیابی ها و شناخت مشکلات و کاستی های موجود برای آموزش های بعدی باید اقدام به اصلاح و بازبینی کل فرآیند آموزش کنیم.

 

مقیاس کتبی جهت شناسایی مهارت و دانش فراگیران جهت انتخاب گام اول آموزش (پرسشهای ملاکی)

1- کدام یک از مواد زیر در پخت خورشت فسنجان به کار می روند.

الف) مغز گردو                 ب) رب انار                      ج) گوشت مرغ                     د) هر سه مورد

2- مدت زمان مناسب برای پخت خورشت فسنجان چند ساعت است؟

الف) نیم ساعت              ب)یک ساعت              ج) بین یک تا دو ساعت             د) بیش از 3 ساعت

3- برای ترش کردن مزه فسنجان از کدامیک از مواد زیر استفاده می کنیم؟

الف) آب لیمو                       ب) رب گوجه                 ج) رب انار                         د) هیچ کدام

4- کدام یک از مواد زیر در پخت خورشت فسنجان به کار نمی رود.

الف) مغز گردو                 ب) رب انار                      ج) گوشت مرغ                     د) آب غوره 

5- برای صرفه جویی در هزینه خورشت فسنجان کدامیک از مواد زیر می توان به آن اضافه کرد؟

الف) بادمجان                    ب) هویج                         ج) عسل                        د) آب

 

مقیاس سنجش ایفای نقش(مقیاس عملکرد)

هدف : سنجش میزان توانایی فراگیران در موردپخت خورشت فسنجان
زمان لازم : 3 ساعت		شرایط محیطی: آشپزخانه
ردیف	نقش ها	گفتگو
1	فراگیر مواد و وسایل لازم برای پخت خورشت  فسنجان را  روی میز آشپزخانه قرار می دهد.	فراگیر: وسایل و مواد لازم برای پخت خورشت فسنجان آماده است.  مربی آشپزی: ابتدا گردو ها را خوب خرد کن .
2	فراگیر گردوها را خرد می کند.	مربی آشپزی: باید دقت کنید که گردوها بطور یکسان خرد شوند بطوری که نه خیلی خرد شوند ونه خیلی درشت و دندان گیر باشند. مربی آشپزی: سینه مرغ را تمییز کنید وخوب بشویید.
3	فراگیر سینه مرغ را تمییز می کند و می شوید.	مربی آشپزی: بسیار خوب ، لطفا پیازها را خرد کنید.
4	فراگیر پیازها را خرد می کند.	مربی: بسیار خوب، حالا پیازها ی خرد شده را  در روغن سرخ کنید.
5	فراگیر پیازها را در روغن سرخ می کند.	مربی: سعی کنید پیازها هنگام سرخ شدن نسوزند و یکسان سرخ شوند.حالا گردوها را در آن تفت دهید.
6	فراگیر گردو را در روغن تفت می دهد.	مربی: حالا مواد را در قابلمه بریزید و 4 لیوان آب به آن اضافه کنید و زیر شعله را روشن کنید.
7	فراگیر:مواد را در قابلمه می گذارد و بر روی شعله قرار می دهد.	مربی: به میزان لازم به خورشت شکر ورب انار اضافه کنید و بگذارید تا سه ساعت خورشت خوب بپزد و به روغن بیفتد.
8	فراگیر بعد از سه ساعت خورشت آماده شده رابه مربی نشان می دهد.	مربی: به دقت به خورشت نگاه می کند و از آن می چشد و به فراگیر نمره می دهد.

نویسنده: محمد رحیمی

داستان و جزئيات فيلم توهین آمیز علیه پیامبر (ص)/به کوری چشم دشمنان اسلام زنده و پاینده است

داستان و جزئيات فيلم توهین آمیز علیه پیامبر (ص)	تاریخ اطلاعیه :  28/06/91
در حالی که پخش فیلمی موهن موجب خشم مسلمانان، به ویژه در لیبی و مصر و حمله به سفارت آمریکا در این کشورها شده، محتوای این فیلم چیست؟ فیلم از سوی تری جونز، کشیش ضد اسلام اهل فلوریدای آمریکا منتشر شده که اعلام کرده‌ انتشار این فیلم به مناسبت سالگرد حملات یازده سپتامبر صورت گرفته است
داستان و جزئيات فيلم توهین آمیز علیه پیامبر کد خبر: ۱۲۵۷۸۲ ۲۵ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۷:۴۳ در حالی که پخش فیلمی موهن موجب خشم مسلمانان، به ویژه در لیبی و مصر و حمله به سفارت آمریکا در این کشورها شده، محتوای این فیلم چیست؟ فیلم از سوی تری جونز، کشیش ضد اسلام اهل فلوریدای آمریکا منتشر شده که اعلام کرده‌ انتشار این فیلم  به مناسبت سالگرد حملات یازده سپتامبر صورت گرفته است.   در این فیلم دوساعته، شخصیت ارزشمند پیامبر اکرم (ص) به طنز گرفته شده و این چهره پاک، فردی ترسیم شده‌ است که گناهان بسیاری مرتکب می‌شود.   «سَم باسیل»، نویسنده و کارگردان این فیلم، که «معصوميت مسلمانان» نام دارد یک یهودی آمریکایی اهل کالیفرنیا و شاغل در بخش مستغلات است، اما پخش و توزیع فیلم را تری جونز برعهده دارد.    سم باسیل که هم‌اینک در مخفیگاه به‌ سر می‌برد به «وال‌ استریت جورنال» گفته‌ است که «بیش از ۱۰۰ یهودی با اعطای ۵ میلیون دلار» در تأمین مالی این فیلم کمک کرده‌اند و این فیلم با شرکت ۶۰ هنرپیشه و ۴۵ نفر پشت صحنه در سه ماه ساخته شده‌ است.   به گفته «سم باسیل»، این فیلم تاکنون تنها یک بار اکران شده که اوایل سال جاری در سالنی تقریباً خالی در هالیوود بوده است.   تری جونز، کشیش کلیسای گِینزویل فلوریدا، که شبکه خبری سی‌ان‌ان در وب‌سایت خود او را کشیشی «جویای نام» توصیف می‌کند پیشتر در اردیبهشت‌ماه امسال قرآن را آتش زده بود.   تری جونز روز ۲۰ مارس ۲۰۱۱ نیز یک نسخه از قرآن را در کلیسای خود به آتش کشید که این اقدام تظاهرات گسترده‌ای را در افغانستان به دنبال داشت که طی آن ده‌ها تن کشته و زخمی شدند.    این فیلم موهن که با دو نام «معصوميت مسلمانان» و «زندگی محمد[ص] رسول اسلام» معرفی شده یک فیلم یک فیلم آماتوری به کارگردانی «سم باسیل» است و حاوی صحنه‌ها و توهین‌هایی به پیامبر اکرم(ص) است که زبان از بیان آنها شرم می‌کند.   این فیلم پیش از این تنها یک بار در سالنی در هالیوود به شکل خصوصی نمایش داده شد و قرار بود در سالگرد حادثه 11 سپتامبر در کلیسای تری جونز (کشیش سفیه) به نمایش درآید؛ اما این نمایش لغو شد.   این کشیش طبق اعلام قبلی، حرکت موهن و سخيف دیگری به نام «محاکمه مردمی محمد[ص]» برگزار کرد و به زعم خود آن حضرت را محاکمه نمود. قرار بود این فیلم در کنار این محاکمه نمایش داده شود.   اما علیرغم لغو پخش رسمی فیلم موهن، بخش‌هایی از این فیلم در فضای مجازی منتشر گردید و چون این کار از سوی قبطیان مهاجر مصری انجام شد، نخستین واکنش‌ها از مصر علیه این اقدام برخاست و سپس به لیبی، یمن و دیگر کشورها کشیده شد.   شخصیت‏های مسلمان، مسیحی، قبطی و نیز کاخ سفید ساخت این فیلم را محکوم کردند؛ اما مسلمانان خشمگین در مصر و لیبی، با حمله به نمایندگی های سیاسی آمریکا در "قاهره" و "بنغازی"، سفیر آمریکا در لیبی را کشتند.    دولت آمریکا که اینک با خشم مسلمانان بیدارشده مواجه شده است تلاش می‏کند خود را از این اقدام موهن بری کند؛ اما آیا می‏توان باور کرد که ساخت فیلمی با سرمایه هنگفت 5 میلیون دلاری و نیز اقدامات مستمر کشیش دیوانه بدون اطلاع و رضایت مقامات کاخ سفید انجام شده باشد؟   زمان این فیلم 2 ساعت است اما بخش هایی چند دقیقه ای از آن (به زبان انگلیسی و نیز با دوبله به زبان مصری محلی) بر روی شبکه "یوتیوب" منتشر شده است.    مشخصات فیلم نام فیلم: «معصوميت مسلمانان» (زندگی محمد رسول اسلام)  سناریست، تهیه کننده و کارگردان: سم باسیل (به انگلیسی: (Sam Bacile محصول: 2011 ـ ایالات متحده آمریکا زمان: 120 دقیقه حامیان مادی: صهیونیست‌‏ها. حامیان معنوی: «عصمت زقلمه» رییس دولت خودخوانده قبطی (هیئت عالی حکومت قبطیان مهاجر در آمریکا) ـ «موریس صادق» وکیل قبطی دادگستری ـ «تری جونز» کشیش قرآن‏سوز آمریکایی.   داستان فیلم این فیلم با صحنه‌هایی از حملات گروه‌های تندرو به یک داروخانه مربوط به پزشکی قبطی در مصر آغاز می‏شود. در این صحنه چند مسلمان با محاسن بلند با چوب و چماق به داروخانه این پزشک حمله می‏کنند و با حمله ناجوانمردانه به همسر وی، مغازه اش را ویران می کنند؛ اما پلیس مصر تنها نظاره گر این حادثه است.   فیلم پس از این بخش، به حیات پیامبر اعظم(ص) در صدر اسلام منتقل می‌شود و با پخش صحنه های مبتذل (که از بیان آنها معذوریم)، علاوه بر توهین به پیامبر اکرم(ص)، دین اسلام را به عنوان "سرطان" و مسلمانان را افرادی خشن، عقب مانده و طرفدار خونریزی نشان می دهد.   گذشته از صحنه‏ های سخیفی که ارزش بیان ندارد، یکی از شیطنتهای فیلم آن است که مسلمانان را افرادی شکنجه‏ گر معرفی کرده و در صحنه ای از فیلم یک زن سالخورده به نحو عجیبی شکنجه می‌شود؛ در حالی که در تاریخ اسلام چنین چیزی مشاهده نمی شود.   در واقع، در این فیلم بسیاری از جنایت‏هایی که نظامیان آمریکایی، اسرائیلی و غربی در سال‏های اخیر در حق مردم فلسطین، عراق و افغانستان انجام داده و در "گوانتانامو" و "ابوغریب" مرتکب شده اند را بی‏شرمانه به اسلام و مسلمانان نسبت می‏دهد.    در این فیلم نقش پیامبر(ص) را یک بازیگر آمریکایی با رفتاری کمدی و توهین‌آمیز بازی می‌کند و در آن تلاش شده است تا نزول وحی بر پیامبر(ص) را دروغ معرفی کند.    روزنامه وال استریت ژورنال در توصیف این فیلم نوشت: فیلم "برائت از مسلمانان" یک فیلم سیاسی و نه مذهبی است و در آن از اسلام به عنوان سرطان یاد شده است.   آشنایی با کارگردان سم باسیل یک شهروند اسرائیلی ـ آمریکایی ایالات متحده است. وی یک مشاور املاک و مدیر شرکت‏های ساخمانی است که در کالیفرنیای جنوبی زندگی می‌کند. علیرغم عدم انتشار هیچ تصویری از وی، او یک شخص حقیقی است و سنی بین 52 تا 56 سال دارد. (یعنی سام باسیل، یک نام مستعار نیست).   باسیل از روز سه شنبه (۱۱ سپتامبر 2012 ـ ۲۱ شهریور 1391) که با روزنامه صهیونیستی "هاآرتص" و روزنامه آمریکایی "وال ستریت ژورنال" مصاحبه کرد ناپدید شد و از مکان اختفای وی اطلاعی در دست نیست.    وی به روزنامه " وال استریت ژورنال" گفت: "برای این فیلم 5 میلیون دلار از یکصد صهیونیست اعانه جمع آوری شده است. این فیلم با استفاده از 59 بازیگر و تیمی 45 نفره در پشت صحنه، به مدت سه ماه در اواسط سال گذشته میلادی در کالیفرنیا تولید شد".   با وجود این هزینه هنگفت، کیفیت فیلم بسیار پایین و دکورها و صحنه‏ ها بسیار آماتوری و پیش پا افتاده است.   اما پس از ابراز انزجار مسلمانان جهان رسانه های غربی سعی می کنند هویت واقعی سازنده فیلم را مخفی کنند.   دویچه وله در گزارشی ادعا کرد: یک فعال مسیحی‌مذهب که به گفته‌ی خود در جریان تهیه فیلم همکاری داشته، اما می‌گوید که "بسیل" نام مستعار است و فرد مورد نظر نه یهودی‌مذهب است و نه اسرائیلی. به گفته‌ی استیو کلین، گروهی از شهروندان ایالات متحده که در خاورمیانه متولد شده‌اند، فیلم را تهیه کرده‌اند.   دویچه وله مدعی شد: بنا بر اعلام منابع اسرائیلی نیز شخصی با نام "بسیل" در فهرست شهروندان این کشور ثبت نشده است. استیو کلین از هویت واقعی کارگردان اظهار بی‌اطلاعی کرده است.    آشنایی با حامیان فیلم گروه موسوم به «قبطیان مهاجر»: دکتر عصمت زقلمة از شخصیت‏های قبطی مهاجر و ساکن در آمریکا، در سال گذشته میلادی با ادعای اینکه مسیحیان قبطی مصر در معرض ظلم و قتل هستند "حکومت قبطی در تبعید" را تشکیل داد و خود را رییس آن اعلام کرد. دیگر مقامات این دولت خودخوانده «مستشار موریس صادق» مدیر اجرایی، «مهندس نبیل بسادة» دبیرکل و «مهندس إیلیا باسیلی» هماهنگ کننده بین المللی آن هستند.   اما رهبران قبطی مقیم مصر، با رد تشکیل این دولت، اعلام کردند که زقلمة و موریس را نماینده خود نمی دانند.   «تری جونز»: کشیش یک کلیسای کوچکی در ایالت فلوریدا است. وی جایگاهی در بین مسیحیان آمریکا ندارد و در کلیسای محلی او تنها حدود 20 و حداکثر ۵۰ نفر حاضر می‏شوند.    وی از 11 سپتامبر سال 2001 تاکنون به همراه همسرش در کلیسایی کوچک در شهر "گینسویل" حمله علیه جهان اسلام را آغاز کردند. جونز در نهمین سالگرد حملات یازده سپتامبر خواستار برگزاری مراسم قرآن سوزی شد و سرانجام پس از غائله ‏های رسانه‏ ای فراوان و کسب شهرت منفی جهانی، در روز ۲۰ مارس ۲۰۱۱ این کار موهن را انجام داد.    عواقب این کار ابلهانه وی گریبانگیر آمریکائیان مقیم کشورهای اسلامی و کارکنان سازمان ملل شد و فقط در "مزار شریف" افغانستان دست کم ۱۲ نفر از نیروهای سازمان ملل کشته شدند.    تری جونز از سوی رهبران دینی مسیحیت نیز مردود است و علاوه بر محکومیت رسمی وی از سوی "واتیکان"، روحانیون مختلف مسیحی نیز کار وی را نفی کرده‏ اند. رهبران دینی شهر دیربورن نیز با موضع‌گیری در برابر این تصمیم ضددینی تری جونز اعلام کرده بودند که مقابل مرکز اسلامی دیربورن گرد هم خواهند آمد تا اعلام کنند مخالف اهانت به احساسات اقلیت‌های مسلمان هستند.   وی پس از آنکه با سوءاستفاده از غائله سوزاندن قرآن در دو سال گذشته، از یک کشیش روستایی به یک چهره جهانی تبدیل شد پارسال نیز تبلیغات شدیدی را آغاز و سرانجام نسخه ای از قرآن را به آتش کشید. او امسال نیز نمایش مضحک "محاکمه مردمی پیامبر(ص)" را به راه انداخت.   سوء استفاده کارگردان از عوامل فیلم؟ در همین حال یک بازیگر زن که در این فیلم ایفای نقش کرده است ادعا کرد که عوامل فیلم از آنچه سازنده آن دنبال می‌کرده است، مطلع نبوده‌اند. وی می‌گوید که به وی گفته نشده بود که این فیلم در نهایت به کجا خواهد انجامید؛ بلکه در زمان فیلمبرداری، فیلم مزبور «جنگجویان صحرا» نام داشته و زمان آن نیز مربوط به هزاران سال پیش از ولادت پیامبر اسلام(ص) بوده است.   این بازیگر که «سیندی لی گارسیا» نام دارد، تصریح کرد: «قرار نبود این فیلم هیچ کاری به مذهب داشته باشد، بلکه قرار بود نشان دهد که در گذشته شرایط در مصر چگونه بوده است؟ در این فیلم در رابطه با [حضرت] محمد(ص) و یا مسلمانان چیزی نبود.»    یکی دیگر از اعضای گروه سازنده فیلم موهن هم که به دلایل امنیتی خواست تا نامی از وی برده نشود، روز چهارشنبه در پیامی به شبکه خبری سی‌ان‌ان ابراز داشت: «تمام عوامل فیلم بشدت ناراحت هستند و احساس می‌کنند تهیه‌کننده فیلم از آنها سوءاستفاده کرده است. ما از این فیلم حمایت نمی‌کنیم و درباره مقصود و منظور آن دچار گمراهی شدیم. ما از بازنویسی‌های کامل فیلمنامه و دروغ‌هایی که به عوامل فیلم گفته شد، شوکه شده‌ایم.»        همچنین بیانیه‌ای از سوی عوامل فیلم منتشر و در آن اعلام شده است که نام پیامبر اسلام(ص) و هرچه که مربوط به اسلام است، پس از پایان مراحل فیلمبرداری به فیلم مزبور اضافه شده است.   همچنین دیالوگ‌های اهانت‌امیز فیلم مزبور در زمان فیلم‌برداری ضبط نشده‌اند بلکه آن نیز بعداً به‌وسیله دوبله تغییر داده شده و جایگزین دیالوگ‌های اصلی شده‌اند. این بیانیه تأکید کرده است که سم باسیل کارگردان فیلم از عوامل سازنده آن سوءاستفاده کرده است. گفته اند عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد اکنون چهره زیبا و مقام شامخ پیامبر گرامی ما بیشتر مورد توجه قرار گرفته است گردانندگان فیلم نه تنها در آن دنیا جزای کارشان را می بینند در طول زندگی همواره در ترس و دلهره خواهند بود مانند سلمان ر شدی انشالله   منبع:سایت مرکز سنجش آموزش و پرورش  به نقل از سایت سینمای ما

ارزشیابی چطور وچگونه

چگونگی ارزشیابی

ارزشیابی به عنوان بخش جدایی ناپذیر فرایند آموزش و پرورش به شمار می‌رود بنابراین تنها به امتحانات پایانی اعم از پایان سال، نیمسال تحصیلی محدود نمی‌شود بلکه برای مقاصد مختلف، به صورت‌های گوناگون و به طور مستمر همراه با آموزش و پرورش دانش‌آموزان انجام می‌گیرد.

چنانچه ارزشیابی بر اساس اصول و موازین علمی صورت گیرد آن را می‌توان مهم‌ترین رکن آموزش و پرورش و موثرترین عامل برای بهبود کیفیت یادگیری دانش‌آموزان در جهت تعلیم و تربیت به شمار آورد.

فرم زیر موارد مورد نظر برای ارزشیابی نمونه سوالات امتحانات داخلی می باشد .  بدیهی است که در نظر گرفتن این موارد می تواند در طرح سوالات کاربردی و نحوه صحیح ارزیابی از سوالات راهنمای شما باشد .

جدول الف ) مشخصات علمی سوال

 

ردیف	هر یک از موارد زیر تا چه حد رعایت شده؟	تذکرات
1	هر سوال یک هدف آموزشی را مورد سنجش قرار می دهد
2	مجموعه سوالات تمام مباحث و مطالب اساسی و پایه کتاب را شامل می شود	اهداف مهم کتاب در کل آزمون مورد توجه بوده است
3	به تمام سطوح حیطه شناختی توجه شده ( دانش ، درک و فهم و ...)	دانش (به خاطر سپاری – یادآوری و باز شناسی – جنبه حفظی- تعریفها )_ درک و فهم (توانایی پی بردن به مفهوم مطالب و بیان مطلب با جملات شخصی- درک معنی ترجمه(برگردان)- تفسیر- برون یابی(تعمیم دادن و پیش بینی نتایجی خاص)_ کاربرد(حل مسأله – بکار بردن اصول علمی و نتایج قبلی – یادآوری تعمیمها و اصول مناسب و ربط دادن با مفاهیم و مسائل جدید)_ تجزیه و تحلیل (شکستن مطلب به اجزای تشکیل دهنده و یافتن روابط بین اجزا و نحوۀ سازمان یافتن آنها )_ ترکیب(درهم آمیختن دوبارۀ قسمتهایی از تجارب گذشته با مطالب جدید و باز سازی آن به صورت یک کل تازه و منسجم – بروز خلاقیت) _ ارزشیابی(ارزشیابی و قضاوت – قضاوت درباره امور ، اطلاعات و حتی روشهای روبه رو شدن با مسائل – اخذ تصمیم)
4	مناسب بودن سوال از نظر علمی

جدول ب) مشخصات فنی سوال

 

ردیف	هر یک از موارد زیر تا چه حد رعایت شده؟	تذکرات
1	بارم هر سوال با شاخص دشواری ، حجم پاسخ و سطح شناختی مناسب است
2	مناسب بودن زمان اختصاص یافته برای پاسخگویی
3	سوال انتخاب کردنی طرح نشده
4	تناسب میزان دشواری سوال
5	مناسب بودن تعداد سوالات

جدول ج) ادبیات سوال 

ردیف	هر یک از موارد زیر تا چه حد رعایت شده؟		تذکرات
1	وضوح سوال	الف ) ساده و مختصر بودن سوالات	بدون توضیحات اضافی
		ب) موارد منفی مشخص شود	با خط کشیدن زیر آن یا پر رنگ کردن کلمه
		ج) سوالات با عبارات دقیق و دور از ابهام باشد	همه دانش آموزان یک برداشت از سوال داشته باشند
	زیبایی سوال	الف ) خوانا بودن	کیفیت تکثیر _ تایپ نمودن سوالات
		ب) رعایت فاصله مناسب بین سوالات	با توجه به میزان پاسخ
		ج) مشخص بودن بارم هر سوال در سمت چپ برگه
	سربرگ سوال	الف) دستور العمل برای پاسخگویی	در صورت لزوم
		ب) مشخص بودن مدت زمان آزمون و تاریخ
		ج) مشخصات کلی مدرسه و دانش آموز و نام دبیر

 

نگارش سوال	الف) صحیح و مناسب بودن افعال در انتقال صحیح اهداف آموزشی
	ب) عدم وجود غلط املایی در برگه
	ج) رعایت نشانه گذاری و رسم الخط صحیح

 

ارزشیابی در سطوح مختلف

-سطح دانش     

- سطح درک و فهم

- سطح کاربرد

- سطح تجزیه وتحلیل

- سطح ترکیب

 فصل اول – مقدمه

امروزه بر اثر پیشرفت سریع علوم و تکنولوژی و یافته‌های جدید روانشناسی و تعلیم و تربیت، مفهوم آموزش و پرورش  به کلی دگرگون شده و دامنه آن نیز گسترش یافته است.

نقش تعلیم و تربیت جدید آن است که استعدادها و تواناییهای دانش‌آموزان را شکوفا نموده و آنان را برای شرکت در فعالیتهای سازنده جوامع پویای بشری آماده سازد به نحوی که سعادت واقعی افراد و جوامع تأمین گردد.

نیل به این هدف مستلزم ایجاد تغییرات مطلوب در رفتار دانش‌آموزان است بدین معنی که هر یک از مواد و برنامه‌های آموزشی در نگرشها، علایق، تواناییها و رفتار دانش‌آموزان تغییرات معینی را به وجود آورد.

بر این اساس ارزشیابی، نظارت و کنترل تغییرات رفتاری دانش‌آموزان از جایگاه بسیار خطیر و نقش تعیین کننده‌ای برخوردار است.

ارزشیابی به عنوان بخش جدایی ناپذیر فرایند آموزش و پرورش به شمار می‌رود بنابراین تنها به امتحانات پایانی اعم از پایان سال، ثلث یا نیمسال تحصیلی محدود نمی‌شود بلکه برای مقاصد مختلف، به صورت‌های گوناگون و به طور مستمر همراه با آموزش و پرورش دانش‌آموزان انجام می‌گیرد.

چنانچ ارزشیابی بر اساس اصول و موازین علمی صورت گیرد آن را می‌توان مهم‌ترین رکن آموزش و پرورش و موثرترین عامل برای بهبود کیفیت یادگیری دانش‌آموزان در جهت تعلیم و تربیت به شمار آورد.

بر این اساس ارزشیابی، نظارت و کنترل تغییرات رفتاری دانش‌آموزان تغییرات رفتاریداش‌آموزان از جایگاه بسیار خطیر و نقش تعیین کننده‌ای برخوردار است.

فصل دوم: کلیات

- امتحان باید تحقق هدف‌های آموزشی را در هر یک از مواد درسی ارزیابی کند.

- سوالات امتحانی باید با محتوای مواد آموزشی سازگار باشد، توانایی و مهارت دانش‌آموزان را در سطوح مختلف هدف‌های تربیتی مورد سنجش قرار دهد و از میان تمامی هدف‌های تربیتی مورد سنجش قرار دهد و از میان تمامی سئوالات ممکن در رابطه با هدف‌های رفتار و محتوای هر درس به گونه‌ای انتخاب شوند که نمونه جامعی از آموخته‌های دانش‌آموزان را مورد سنجش قرار دهند.

-  محتوای امتحان باید متناسب با هدفهایی باشد که امتحان برای آن هدفها انجام گیرد.

-  نوع و چگونگی هر یک از پرسش‌های امتحانی باید متناسب با نوع رفتار مورد اندازه‌گیری باشد.

-  امتحان باید طوری طرح ریزی شود که نتایج آن تا حد امکان به دور از خطای اندازه‌گیری باشد.

فصل سوم: آزمون تشریحی و کاربرد آن

آزمونهای تشریحی یا انشایی به آزمونهایی اطلاق می‌شود که پاسخ سئوالات آنها از یک پاراگراف تا یک انشا یا مقاله‌ی کامل را شامل شود.

- قواعد تهیه سئوالات انشایی (گسترده پاسخ)

1- سوال باید طوری تهیه نمود که به طور مستقیم به هدف مورد اندازه‌گیری مربوط باشد.

2- سوال را باید طوری نوشت که موضوع مهمی را مورد سنجش قرار دهد.

3- صورت سوالهای انشایی باید، هم از نظر آیین نگارش و هم نظر رسم الخط واضح و مشخص باشد.

4- در تهیه سئوالات انشایی، از کاربرد کلمات «چه کسی»، «چه وقت»، «کجا» و...  (کلماتی که حکایت از

اندازه‌گیری امور جزئی و کم اهمیت می‌نماید) باید پرهیز نمود.

5- به پاسخ‌دهندگان حق انتخاب چند سوال از میان تعدادی سوال داده نشود.

6- زمان کافی به پاسخ دهندگان داده شود و حتی‌الامکان برای هر سوال وقت جداگانه‌ای پیشنهاد شود.

7- با نوشتن سوالاتی که به جواب کوتاه نیاز دارند تعداد سوالات افزایش داده شود.

8- سوالات انشایی با واژه‌ها یا عباراتی از این قبیل شروع شود.

«مقایسه کنید»، «دلایل این امر را بنویسید»، « مثالهای اصیل و ابتکاری این موضوع را ذکر کنید»، «چگونگی این امر را توضیح دهید»، «نتایج این رویداد را پیش‌بینی کنید» و...

9- استفاده از سوالات انشایی را باید به هدف‌هایی محدود نمود که با سایر انواع آزمونها به خوبی قابل سنجش نیستند.

10- در سوالاتی که برای سنجش توانایی ارزشیابی آزمون شونده تهیه می‌شوند از موقعیت‌های بدیع تازه استفاده شود.

11- سوالات مربوط به مطالب و عقاید بحث‌انگیز باید از آزمون‌شونده بخواهد تا شواهد لازم برای مستندکردن عقیده

انتخابی خود بیان کند نه این که از او خواسته شود تا صرفاً عقاید شخصی خود را شرح دهد.

تذکر 1- توانایی‌های ذهنی و مهارت‌هایی که با سوالات انشائی (گسترده پاسخ) می‌توان سنجید، کاربرد، تجزیه و  

تحلیل، ترکیب و ارزشیابی می‌باشد.

تذکر 2- از سوالات انشایی (گسترده پاسخ) بهتر است همراه با سایر سوالات در امتحانات پایانی اعم از پایان سال، ثلث یا نیمسال تحصیلی استفاده شود.

قواعد تصحیح سوالات انشایی (گسترده پاسخ)

1- پاسخ هر سوال تنها بر اساس هدفی که در آن گنجانده شده است تصحیح شود.

2- از پاسخهایی که به عنوان نمونه برای پرسش‌ها تهیه شده به عنوان کلید استفاده شود، لیکن از دانش‌آموزان با هر عبارتی که مفاهیم مورد نظر را ارائه نمایند پذیرفته شود.

3- تمام پاسخهای آزمون شوندگان را به یک سوال تصحیح نموده و بعد پاسخهای مربوط به سوال دوم و...، تا آخر به همین ترتیب ادامه یابد.

4- در موقع تصحیح برگه‌های امتحانی از شناسایی نام صاحبان آنها خودداری شود.

5- اگر هر یک از اوراق توسط چند نفر جداگانه نمره داده شود میانگین این نمرات ملاک معتبرتری برای ارزشیابی پاسخها خواهد بود. (معدل‌گیری از نمره‌های چند مصحح بر اعتبار و عینیت ارزشیابی می‌افزاید)

فصل چهارم: آزمونهای محدود پاسخ و کاربرد آنها

دو نوع سوالات محدود پاسخ وجود دارد:

1- وقتی که یک سوال مطرح می‌شود و دانش‌آموزان باید سوال را با استفاده از یک کلمه یا عبارت پاسخ دهند. (پرسشی)

2- وقتی که جمله نیمه کاملی داده می‌شود و دانش‌آموزان باید با قراردادن یک کلمه یا عبارت مناسب، جمله را کامل کنند. (کامل کردنی)

قواعد تهیه سوالات محدود پاسخ

1- سعی شود هر سوال مطلب مهمی را اندازه‌گیری کند.

2- هر سوال پیرامون موضوع مشخصی طرح شود.

3- در مورد جوابهای عددی، واحد مقیاس و میزان دقتی را که در محاسبات باید رعایت نمود مشخص گردد.

4- در سوالات محدود پاسخ کامل کردنی، تنها کلمات و عبارات مهم حذف شود.

5- در سوالات کامل کردنی آزمونهای پیشرفت تحصیلی بیش از یک یا دو جای خالی منظور نشود.

6- جای خالی سوالات کامل کردنی حتی‌المقدور در قسمت آخر سوالات قرار داده شود.

7- در سوالات کامل کردنی از کاربرد اشارات دستوری نامربوط و موارد دیگری که جواب سوال را مشخص کند خودداری شود.

تذکر- توانایی‌های ذهنی و مهارت‌هایی که با سوالات محدود پاسخ می‌توان سنجید، دانش، و درک و فهم می‌باشد و در امتحانات مرحله‌ای (تکوینی) بهتر است استفاده گردد.

 

قواعد تصحیح سوالات محدود پاسخ

1- قبل از تصحیح اوراق، کلید مربوط به هر سوال با نمونه‌ای از پاسخهای امتحان شوندگان مقایسه شود.

2- اگر نظیر املاء، دقت در ساختن جمله و... مورد نظر باشد برای هر یک از عوامل مذکور نمره جداگانه‌ای در نظر گرفته شود.

3- اشتباهات شاگردان تصحیح شود و روش تصحیح اوراق و توضیحات لازم پیرامون هر پاسخ به شاگردان ارائه گردد.

 

فصل پنجم: آزمونهای عینی (چند گزینه‌ای، صحیح، غلط و جور کردنی) و کاربرد آنها

آزمونی است که آزمون شونده برای جواب دادن به سوالات آن نیازی به تهیه پاسخ و نوشتن آن در برگه آزمون ندارد بلکه پاسخ سوال به همراه آن به وسیله سازنده آزمون، تهیه و در اختیار آزمون شونده گذاشته می‌شود و آزمون شونده باید در مورد پاسخهای داده شده تصمیماتی اتخاذ نماید.

این نوع آزمون از آنجا به آزمون عینی معروف شده است که در تصحیح پاسخنامه آن نظر شخصی مصحح دخالتی ندارد و این کار به طور عینی (غیرذهنی) انجام می‌شود.

آزمونهای عینی برای اندازه‌گیری دانش و معلومات، بهترین نوع آزمون هستند عده‌ای از متخصصان اندازه‌گیری و ارزشیابی معتقدند که از سوالات آزمونهای عینی برای ارزشیابی اکثر سطوح یادگیری می‌توان استفاده کرد.

آزمونهای عینی به سه دسته چند گزینه‌ای، صحیح- غلط و جورکردنی تقسیم می‌شود.

قواعد تهیه سوالات چند گزینه‌ای و صحیح – غلط

1- هر سوال طوری نوشته شود که یک موضوع مهم را اندازه بگیرد.

2- بیش از یک مطلب یا مساله در هر سوال گنجانده نشود.

3- سوالات کاملا" روشن و واضح نوشته شود وازعبارات و کلمات قابل فهم آزمون شونده استفاده گردد.

4- از تکرار عبارت یکسان درگزینه‌های متعدد خودداری شود.

5- مطلب مورد سوال به طور کامل در تنه سوال (متن اصلی پرسش) آورده شود.

6- سوال طوری نوشته شود که همه گزینه‌های آن به مطلب واحدی مربوط باشند.

7- سوال باید طوری نوشته شود که پاسخ درست تنها پاسخ درست یا درست‌ترین پاسخ باشد.

8- برای اندازه‌گیری درک و فهم یا توانایی کاربرد اصول و مفاهیم، در آزمون شونده، از مطالب تازه و بدیع استفاده شود.

9- پاسخ‌های انحرافی طوری نوشته شوند که امتحان شوندگان بی‌اطلاع را به خود جلب کنند.

10- پاسخ‌های هر سوال طوری نوشته شود که از نظر دستوری و جمله‌بندی مکمل متن سوال باشند.

11- از بکاربردن اشارات نامربوط دستوری و ضمایری که مرجع آن مشخص نیست خودداری شود.

12- تا حد امکان متن سوال به صورت مثبت نوشته شد و از به کار بردن عبارات منفی خودداری گردد.

13- از نوشتن سوالاتی که در آن متن سوال منفی و پاسخها هم منفی است (منفی مضاعف) احتراز شود.

14- تا حد امکان از کاربرد عباراتی همچون «همه آنچه در بالا گفته شد» یا «هیچ یک از آنچه ر بالا گفته شد» خودداری شود.

15- سئوالات مستقل از یکدیگر نوشته شود، پاسخ یک مسأله نباید شرط لازم برای حل مسأله و یا تهیه سوال بعدی باشد.

16- از طرح سوالات گمراه کننده یا هدایت‌کننده پرهیز شود.

17- در طرح سوالات از دو کلمه متضاد که یکی از آنها بهترین جواب سوال است به عنوان پاسخهای انتخابی استفاده نشود.

18- طول پاسخ درست در سوالات مختلف تغییر داده شود.

19- محل پاسخ درست در میان پاسخ‌های انحرافی بطور تصادفی انتخاب شود.

20- سوالات با عبارات و جملاتی نوشته شود که مناسب سن و سال و قدرت درک و فهم آزمون شوندگان باشد.

21- سوالات آزمون طوری انتخاب شود که پاسخ درست هیچیک از پرسش‌ها از روی متن و یا گزینه‌های پرسش‌های دیگر مستقیماً یا به طور ضمنی استنباط نشود.

تذکر: سوالات صحیح – غلط در واقع نوعی پرسش دو گزینه‌ای است.

قواعد تهیه سوالات جورکردنی

 سوال جورکردنی نیز نوعی سوال چند گزینه‌ای است با این تفاوت که چند سوال در برابر چند پاسخ قرار می‌گیرد و آزمایش شونده باید تعیین کند کدام پاسخ ه کدام سوال مربوط است.

1- تعداد پاسخها باید بیش از سوالات باشد و یا بالعکس.

2- سوالها و پاسخ‌ها باید حتی‌المقدور کوتاه و خلاصه نوشته شوند.

3- پرسشها و پاسخ‌ها باید طوری نوشته شوند که ترتیب قرار گرفتن هر پاسخ با توجه به ترتیب سوالها به طور تصادفی و نامنظم باشد.

4- سوالات و پاسخهای مربوط به هر پرسش باید با یکدیگر متجانس باشد.

5- طرز جورکردن پاسخها باید در دستورالعمل آزمون به روشنی توضیح داده شود. مثلاً آیا می‌توان گزینه‌های جواب رابیش از یک بار مورد استفاده قرار داد یا نه.

تذکر: توانایی‌هایی ذهنی و مهارتهایی که با سوالات چند گزینه‌ای و جورکردنی می‌توان سنجید دانش، درک و فهم، کاربرد و تجزیه و تحلیل می‌باشد. سوالهای جورکردنی معمولاً در پایان یک دوره یا ترم و گاه در پایان یک فصل کتاب یا یک بحث درس به دانش‌آموزان داده می‌شود.

 

 

 

فصل ششم: تحلیل سوالات آزمون

تحلیل پاسخهای دانش‌آموزان به هر سوال، اطلاعات تشخیصی لازم را برای بررسی کیفیت یادگیری دانش‌آموزان و مشکلات آموزشی در اختیار معلم قرار می‌دهد و او را در رفع مشکلات یادگیری و آموزش مدد می‌رساند.

برای تحلیل سوالات آزمون باید نحوه پراکندگی پاسخهای آزمون شوندگان برای هر سوال و هر گزینه را مشخص نمود یعنی معلوم نمود در هر سوال چند نفر گزینه درست را انتخاب کرده‌اند و هر یک از گزینه‌های انحرافی چند نفر را به خود جلب کرده و چند سوال را بی‌جواب گذاشته‌اند. بر اساس این اطلاعات نکات زیر در مورد تک‌تک سوالات روشن می‌شود.

الف- قوه‌ی دشواری سوال

ب- قوه‌ی تمیز سوال

ج- ارزش مورد نظر برای هر گزینه انحرافی

محاسبه ضریب دشواری

  منظور از دشواری یک سوال این سوال است که جمع پاسخ‌دهندگان به آن سوال چگونه پاسخ داده‌اند.

برای محاسبه ضریب دشواری یک سوال برگه‌های امتحانی را با توجه به نمره کل آزمون به دو دسته مساوی گروه بالا و گروه پایین تقسیم کرده و طبق فرمول زیر عمل می‌نماییم.

100×  انتخاب درست گروه پایین  +  انتخاب درست گروه بالا)    = ضریب دشواری سوال 

              (تعداد افراد گروه پایین  +  تعداد افراد  گروه بالا                    

هر چه ضریب دشواری سوالی بزرگتر (به صد نزدیکتر) باشد آن سوال، سوال آسانتری است و هر چه این ضریب کوچکتر (به صفر نزدیکتر) باشد سوال، سوال دشوارتری است.

محاسبه ضریب تمیز

  قوه تمیز یک سوال به این مطلب اشاره می‌کند که این سوال تا چه اندازه بین پاسخ دهندگان قوی و ضعیف تمایز قائل می‌شود (می‌شود فرض کرد 27% کسانیکه بیشترین نمرات را در مجموع آزمون به دست آورده اند گروه قوی و 27% کسانیکه کمترین نمرات را در مجموع آزمون کسب کرده‌اند گروه ضعیف می‌باشند)

فرمول و قاعده محاسبه آن چنین است:

تعداد انتخابهای درست گروه پایین – تعداد انتخابهای درست گروه بالا = ضریب تمیز سوال

                                  

تعداد افراد یک گروه (بالا یا پایین)

هر چه ضریب تمیز بزرگتر باشد قوه تمیز سوال بیشتر و هر چه این ضریب کوچکتر باشد قوه تمیز آن کمتر است.

میزان مشابهت گزینه‌های نادرست هر سوال و قدرت آن در جلب توجه امتحان شوندگان

نکته دیگر در تحلیل پاسخهای آزمون شوندگان به سوالات آزمون، بررسی نحوه پراکندگی پاسخهای مربوط به  گزینه‌های انحرافی هر سوال است (هدف از گنجاندن گزینه‌های انحرافی در سوالات چند گزینه‌ای منحرف کردن پاسخ دهندگانی می‌باشد که کمتر مطلع هستند)

بنابراین گزینه انحرافی عملاً باید بتوان این کار را انجام دهد و پاسخهای آزمون شوندگان به هر یک از گزینه‌ها این مطلب را روشن می‌کند.

پس از بررسی‌های فوق و تحلیل سوالات، سازنده آزمون باید با استفاده از نتایج حاصل به تجدید نظر در سوالات خود و بازنویسی آزمون بپردازد.

هر بار که آزمون به اجرا درمی‌آید، باید تحلیل سوالات انجام گیرد و در محتوای آزمون تجدید نظر شود.

فصل هفتم: تجزیه و تحلیل نتایج آزمون

  ارزشیابی از آموخته‌های دانش‌آموز برای کشف و رفع نارسایی‌ها، (خواه نارسایی‌های یادگیری شاگرد و خواه نقاط ضعف روش تدریس معلم) می‌باشد.

  برای رسیدن به این هدف نتایج امتحان باید مورد تجزیه و تحلیل دقیق قرار گیرد و بر اساس این تجزیه و تحلیل باید معلوم شود که:

1- هر یک از دانش‌آموزان تا چه حد اندازه به هدف‌های تدریس رسیده‌اند.

2- دانش‌آموزان کلاس به طور کلی تا چه اندازه به هدف‌های درس دست یافته‌اند.

3- نارسایی‌های دانش‌اموزان مربوط به کدام یک از بخش‌های درسی است و چگونه می‌توان آنها را بر طرف ساخت.

4- میزان موفقیت معلم در رسیدن به هدف‌های درس تا چه اندازه است.

   برای بررسی موارد بالا لازم است که نتیجه امتحان با توجه به جدول بودجه‌بندی سوالات مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد برای انجام این کار اقدامات زیر ضروری است:

-  تعیین عملکرد هر دانش‌آموز در رابطه با هر یک از هدف‌های درس

منظور آن است که معلوم شود هر دانش‌آموز به کدام یک از پرسشهای امتحان پاسخ درست، به کدام پرسشها پاسخ غلط و کدام پرسشها را بی‌جواب گذاشته است (این اطلاعات را می‌توان به سهولت از روی ورقه امتحانی و یا پاسخنامه‌های دانش‌آموزان به دست آورد)

-  تعیین عملکرد هر دانش‌آموز در رابطه با همه پرسش‌های امتحان

منظور از عملکرد وی در آزمون آن است که معلوم شود به چند سوال از سوالات امتحان پاسخ درست داده است که معمولاً به صورت درصد عملکرد وی بیان می‌شود.

-   تعیین عملکرد کلاس در هریک از هدف‌ها

در این مورد نیز عملکرد کلاس به شورت درصد بیان می‌شود باید معلوم کرد که چند درصد شاگردان کلاس به هر یک از پزسشهای امتحان پاسخ درست داده‌اند.

-   تعیین عملکرد دانش‌آموزان کلاس

در اینجا هدف این است که معلوم شود چند درصد دانش‌آموزان کلاس به طور متوسط به همه‌ی هدفهای درسی که از آن امتحان به عمل آمده است رسیده‌اند و یا به پرسش‌های آن پاسخ درست داده‌اند برای اینکار ابتدا میانگین تعداد سوالاتی که دانش‌آموزان کلاس به آنها پاسخ درست داده‌اند تعیین می‌شود سپس درصد این میانگین نسبت به تعداد سوالات امتحان محاسبه می‌گردد. که به طور کلی میزان موفقیت کلاس و معلم را در تحقیق هدف‌های درس نشان می‌دهد.

اهمیت تجزیه و تحلیل نتایج امتحان

  اگر تجزیه و تحلیل نتایج امتحان صورت نگیرد معلم نخواهد توانست از امتحان به ویژه امتحانات مرحله‌ای به عنوان وسیله‌ای برای کمک به بهبود یادگیری شاگردان و بهتر ساختن روشهای تدریس خود استفاده مؤثری به عمل آورد تجزیه و تحلیل نتایج امتحان مانند آیینه‌ای است که سطح یادگیری دانش‌آموزان و بازده فعالیت‌های معلم و کلاس را منعکس می‌کند.

   

فصل هشتم: ویژگیهای مطلوب آزمونها

هر نوع وسیله اندازه‌گیری باید ویژگی‌هایی را دارا باشد از میان این ویژگیها آن که از همه مهمتر و مورد تأکید متخصصان آزمون شناسی است دو ویژگی اعتبار و پایانی می‌باشد.

-  اعتبار (روایی)

-    منظور از اعتبار آزمون این است که آیا آزمون به عنوان یک وسیله اندازه‌گیری، برای اندازه‌گیری آنچه مورد نظر است مناسب می‌باشد یا نه. از آنجا که آزمون‌های مختلف برای مقاصد مختلف تهیه می‌شود اعتبارهای مختلفی وجود دارد.

-  اعتبار محتوا:

مختص امتحانات پیشرفت تحصیلی است و حاکی از این است که محتوای آزمون باید شامل یک نمونه دقیق از محتوای برنامه درسی و هدف‌های آموزشی باشند.

اگر معلم درس تاریخ بخواهد برای درس خود یک آزمون پیشرفت تحصیلی معتبر بسازد، آزمون او باید دربرگیرنده نمونه‌ای درست و دقیق از مطالبی که به دانش‌آموزان داده است باشد. در ضمن این آزمون نباید چیزی خارج از محتوا از محتوا و هدف‌های درس تاریخ این معلم اندازه‌گیری شود.

-  اعتبار صوری:

در صورتی یک آزمون دارای اعتبار صوری است که سوالات آزمون در ظاهر شبیه به موضوعی باشد که برای اندازه‌گیری آن تهیه شده است و از طریق یک بررسی نسبتاً سطحی از ظاهر سوالات تعیین شود.

گاه صورت ظاهر یک آزمون از لحاظ قابلیت پذیرش و معقول بودن آن آزمون برای آزمون شوندگان، دارای اهمیت است.

گروهی از داوطلبان خلبانی، یک آزمون ریاضی را که در آن مسایل مربوط به جریان با دو مصرف بنزین مطرح شده است، به آزمون ریاضی دیگری که مسایل را در قالب هزینه غلات یا فهرست مواد خام برای تهیه نوعی شیرینی بیان می‌کند ترجیح می‌دهند.

-  اعتبار پیش‌بینی:

هدف آن پیش‌بینی توفیق افراد در امر تحصیلی یا شغلی می‌باشد از آنجا که اعتبار پیش‌بینی همیشه نوعی ملاک مورد نظر است که نمرات آزمون پیش‌بینی را باید با آن مقایسه کرد به آن اعتبار ملاکی گفته می‌شود.

برای اسنکه تعیین کنیم که یک آزمون ورودی دانشگاه دارای اعتبار پیش‌بینی است یا نه، باید رابطه بین نمرات داوطلبان ورود به دانشگاه را در این آزمون با نمرات درسی که بعدها آنان در دروس دانشگاهی کسب می‌کنند مقایسه نماییم و ضریب همبستگی بین این دو دسته نمره را حساب کنیم.

  در مورد قدرت پیش‌بینی نمرات دوره راهنمایی تحصیلی برای پیش‌بینی موفقیت در دوره دبیرستان، و قدرت پیش‌بینی نمرات دوره دبیرستان برای توفیق در دانشگاه نیز، می‌توان همین کار را انجام داد.

-   اعتبار همزمان:

از مفاهیم بسیار نزدیک به اعتبار پیش‌بینی، اعتبار همزمان است.

تفاوت بین ایم دو نوع اعتبار تفاوت در زمان است نه تفاوت در نوع.

اگر به عوض مقایسه نمرات یک آزمون با نمرات آزمون دیگری که در آینده به دست خواهند آمد نمرات آزمون اول را با نمرات آزمون دیگری که همزمان با آزمون اول یا در فاصله کوتاهی بعد از آن اجرا می‌شود مقایسه کنیم، رابطه حاصل بین این دو آزمون مزمان اجرا شده، مبین اعتبار همزمان است.

-  پایایی

بر دقت اندازه‌گیری دلالت می‌کند می‌خواهیم بدانیم اگر آزمونی را برای اندازه‌گیری یک متغیر چند بار به کار بریم نتایج حاصل مشابهند یا متفاوت.

نویسنده: محمد رحیمی کارشناس مرکز تشخیص و درمان اختلالات یادگیری

نوابغ دارای اختلالات ویژه یادگیری را چقدر می شناسید

1- آلبرت اینشتین : در کودکی دچار بیماری دیسلسیک بود. یعنی معنی و مفهوم کلمات و عبارات را درست تشخیص نمی داد. معلم آلبرت اینشتین او را عقب مانده ذهنی، غیر اجتماعی و همیشه غرق در رویاهای احمقانه توصیف می کرد، ضمنا وی دوبار در امتحانات کنکور دانشگاه پلی تکنیک زوریخ مردود شد!

    2.   توماس ادیسون : که معلمانش از آموزش او در مدرسه عاجز مانده بودند در تمام طول تحصیل کم ترین نمره ها را از درس فیزیک می گرفت ولی همین شخص بعدها موفق شد بیش از هزار وصد وپنجاه اختراع به جامعه بشریت عرضه کند که بیشتر آنها در زمینه علم فیزیک بوده است!

3.   بتهون : معلم او می گفت در طول زندگیش "اوچیزی یاد نخواهد گرفت" اما موسیقدان معرف گشت

4.   پیکاسو : یکی از معروفترین نقاشان جهان بدون کمک و حضور پدرش که در زمان امتحانات کنارش می نشست نمی توانست در درس هایش نمره قبولی کسب کند!

6.   جیمز وات: که مخترع ماشین بخار بود فردی کودن توصیفش می کردند!

7.   امیل زولا: نویسنده بزرگ فرانسوی دانش آموزی تنبل بود که در مدرسه از درس ادبیات معمولا نمره صفر می گرفت!

8.   ناپلئون بناپارت : مدرسه خود را با رتبه 42 به عنوان یک دانش آموز غیر ممتاز ترک کرد!

9.   لویی پاستور : در مدرسه یک محصل متوسط بود و در دوره لیسانس در درس شیمی بین 22 نفر رتبه 22 را کسب کرد!

۱۰-و..... هزاران نفری که در کلاسهای درس خاموش می شوند وخاکستر می گردند وشناسایی و شکوفا نمی شوند

 نویسنده :محمد رحیمی کارشناس مرکز تشخیص و درمان اختلالات یادگیری

سامانه تشخیصی و درمانی اختلالات ویژه یادگیری در نوآموزان پیش دبستانی

سامانه تشخیصی  و درمانی اختلالات ویژه یادگیری

در نوآموزان پیش دبستانی

مقدمه:

در کشورهای پیشرفته 70% کودکان، زیر پوشش مراکز پیش‌دبستانی قرار دارند و در کشور ما این رقم تنها 8% است. درحال حاضر 36 هزار مربی، بدون تحصیلات دانشگاهی و تخصص لازم، در مهد کودک‌های کشور فعالیت می‌کنند.این یک هشدارجدی  است که افرادی غیر متخصص اولین خشت را بنا می کنند یا لوح سفید یکه در اختیار آنان از برآن نقش می بندند!

بنابراین اطلاع از ناتوانی‌ها، توانایی‌ها و قابلیت‌های کودکان در سنین پیش از دبستان،توسط مربیان آشنا به حوزه اختلالات یادگیری به طور چشمگیری در موفقیت‌های بعدی و پیشگیری از اختلالات مؤثر است.از همین‌رو، در این دوران یکی از مهمترین خدماتی که مربی  آگاه می‌تواند انجام دهد، تشخیص کودکان تحت مراقبت خود، ازابعاد چندگانه (شناختی ،عاطفی وروانی) در سه سطح دانشی مهارتی و نگرشی است؛ وبا متد علمی(تن آگاهی،خودآگاهی،نمادپردازی ونماد آفرینی با توجه به سبک های یادگیری  در قالب ساخت شناختی) زیرا یک مربی  متخصص در زمانی طولانی و در موقعیت‌های بسیار طبیعی کودکان را مشاهده می‌کند و چنانچه تفاوتی جدی و زیربنایی درکودک وجود داشته باشد، می‌تواند این اختلالات را در بسیاری از زمینه‌ها، پیش از اینکه جدی‌تر شوند، تشخیص دهد و زمینه را برای کمک‌های لازم متخصصان به نحو معتبر فراهم آورد.زمانی می‌توان به اهمیت این مسأله پی برد که دانست، هر چه ناتوانی‌‌های کودکان زودتر شناخته شود، زودتر تصحیح می‌شود و حتی تشکیل الگوها و عادت‌های نامطلوب و واکنش‌های عاطفی کاهش می‌یابد.

بنابراین یکی از زیر بنایی ترین فرضیه ها در آموزش ویژه در دوره اول کودکی این است که مداخله زود هنگام در رشد و تحول کودک تغییرات مهمی ایجاد می کند . اگر مشکلات کودک زود تشخیص داده شود می توان در حد وسیعی جلوی شکست های تحصیلی بعدی او را گرفت یا میزان آن را کاهش داد تحقیقات حاکی از ان است که تشخیص به موقع و مداخله فشرده هم برای کودکان دچار ناتوانی و هم برای خانواده های انان و هم برای جامعه مزایایی دارد از آن جمله :

 1- هوش تعدادی از کودکان را افزایش می دهد.

2-در تمامی زمینه های رشد (جسمانی ، شناختی ، زبان و گفتار ، روانی اجتماعی ،خودیاری و....) پیشرفتهای چشمگیری ایجاد می کند .

3-از ناتوانی های ثانویه جلوگیری می کند .

4-تنش خانواده را کاهش می دهد.

5-وابستگی و موسسه زدگی را کاهش می دهد

6-از نیاز به خدمات آموزش ویژه در سن مدرسه می کاهد.

7-در هزینه های بنیادی بهداشت و آموزش ملی و اجتماعی صرفه جویی می کند.

پرچم قرمز در فرایند یادگیری نشانه چیست؟

اگر چه کودکان پیش دبستانی دچار ناتوانی های یادگیری هنوز درگیر تکالیف یادگیری تحصیلی نشده اند اما غالبا پیش درآمدهای شکست تحصیلی را می توان در انها مشاهده کرد. خردسالان دچار ناتوانی های یادگیری غالبا از نظر آواشناسی ،توانایی تحلیل و ترکیب صداها ، مهارتهای نامگذاری سریع ،یادگیری نام و صداهای حروف الفبا ، هماهنگی دیداری -حرکتی وهماهنگی دیداری -ادراکی کمبودها و نواقصی دارند.

امروزه در ارزیابی و تشخیص تاکید عمده براستفاده از مقیاس های ارزیابی غیر رسمی و عملکردی به جای تکیه ی صرف بر آزمونهای رسمی استاندارد و شیوه های اجرای ازمون است و مشاهده کودک بیشتر در محیط طبیعی صورت می گیرد.

پس از گزینش و تشخیص کودکان4تا5ساله ای که نیاز به مطالعه ی بیشتر دارند ،به عبارتی ارزیابی کوتاه و کم هزینه ای که در مورد شنوایی و بینایی ، گفتار و زبان ، مهارتهای حرکتی ، مهارتهای خودیاری ، رشد اجتماعی - هیجانی و رشد شناختی کودک انجام می شود به ما کمک می کند که کودکان مشکوک را در مرحله اول شناسایی کنیم . در مرحله ی ارزیابی بعدی که تعیین گستره اختلال و برنامه مداخله ی لازم است کودک مورد معاینه ی کامل وهمه جانبه قرار گرفته تا ماهیت مشکل ، شدت و نوع آن و نظام مداخله ای لازم که کودک به آن نیازمند است مشخص گردد.

حیطه های سنجش واندازه گیری وارزشیابی

به منظور بررسی تاخیر رشدی کودک ،رشد شناختی ، جسمانی ، ارتباطی ،اجتماعی-هیجانی و سازگاری وی بررسی می گردد.همانطور که قبلا متذکر شدیم ارزیابی در این مرحله جامع و همه جانبه است.

1-رشد شناختی

2-رشد جسمانی

3-رشد ارتباطی

4-رشد اجتماعی و عاطفی

5-رشد انطباقی

 

 

 

مهارتهای حرکتی پیش نیاز برای کسب مهارتهای توانایی بیان نوشتاری

 

الف) پیش نیاز برای نوشتن با دست

-         توانایی لمس کردن ، گرفتن ، ورها کردن

-         توانایی در تشخیص شباهتها وتفاوتها

-         توانایی در مهارتهای مربوط به انگشتان

-         گرفتن قلم با دست ، میان انگشتان

-         حرکت دادن قلم به سمت بالا وپایین

-         حرکت دادن قلم به سمت چپ وراست

-         حرکت دادن قلم به شکل دایره وار

-         کپی کردن حروف

-         کپی کردن اسم خود از روی الگو

-         نوشتن اسم خود از روی الگو

-         کپی کردن کلمات وجملات از روی الگو

-         کپی کردن از روی نقطه چین

 

 

ب)مهارتهای شناختی برای تقویت مهارتهای بنیادین  وخرده مهارتهای وابسته به آن:

1- ادراک شنیداری:

-         بخش کردن  صدا های گفتاری

-         شمردن صداها

-         ساختن کلمات

-         شروع اول کلمات

پیش نیاز ادراک شنیداری

-         دنبال کردن راهنمایی ها طبق یک الگو برای ساختن یک چیز

-         دنبال کردن توالی رویدادهای تصویری

-         بیان جزئیات یک تصویر یا ترتیب یک موضوع با سئوالات استفهامی

-         درک معانی داستان وانتخاب اسم برای داستان وپیدا کردن گزینه مناسب برای داستان ازمیان پاسخ ها

-         تکمیل یک داستان ناتمام

-         پیدا کردن واژه نامعقول در یک متن یا داستان

2- توجه ودقت شنیداری:

-         گوش کردن به صدا های مختلف درمحیط زندگی

-         شناسایی صداهای ضبط شده ی پرندگان ،اشیاء، مشاغل، فعالیت ها و...

-         توجه به صداها وایجادالگوبا ریتم

3- تمیز شنیداری :

-         تمیز صدای دور ونزدیک

-         تمیز صدای کوتاه وبلند

-         تمیز صدای بالا وپایین

-         پیدا کردن جای (مکان)صدا

-         ردیابی کردن صدا

-         حدس زدن صدا از بین صداها

4- حافظه شنیداری:

-    اجرای دستورات معین :توپ زرد را روی میز بگذار،مداد قرمز را در جیب علی بگذارو گل یاس را برروی پنجره بگذار

-    دنبال کردن دستورات :یک مربع قرمز بزرگ برروی کاغذ بکش ،یک دایره کوچک زرد زیر آن بکش وحالا یک خط سیاه کم رنک از مرکز دایره به گوشه راست مربع وصل کن

-         تعدادی نام  شخصیت های فیلم یا تصاویر یا حروف شنیده شده را نام ببردیا وقایع داستان را بگوید به ترتیب

-    سری اعداد را با سئوالات استفهامی جواب بدهد :4- 2- 0- 3- 5- 1 کدام عدد بزرگتر است ؟ کدام عددبه 5نزدیک تر است؟عددچهارمی را دوبار بگو؟

-          جملات شنیده شده را با اضافه کردن کلمه تکمیل کند

-         جملات شنیده شده را دوبار به ترتیب تکرا کند

5- ادراک دیداری:

-         ساخت کل طرح با استفاده از الگوروی تخته سوراخ دار

-         ساخت حروف وکلمات یا تصاویربا الگوهای پارکت

-         ساخت پازل وجدول کلمات وحروف با مکعب های چوبی

-         پیدا کردن شکل در تصویر پنهان

-         پازل جوچین اشخاص،گیاهان، کلمات و....

-         دسته بندی شکل های مثل هم در کنار یکدیگر اعم از حروف وچیز های دیگر

-         ترکیب حروف با اعداد :ت 2 ،خ 5، ل3،و...

6- حافظه دیداری:

-         پیدا کردن چیزی که دیده وحالا یکی از آن کم شده( از تصاویر شروع شود)

-         پیدا کردن شکل صحیح کلمه ،اعداد وحروف از بین مجموعه آن ها

-         پیدا کردن وچیدن با ترتیب وتوالی اشکال تصاویر، کلمات ،حروف یک کلمه با استفاده از الگو

-         یاد آوری پیدا کردن وچیدن با ترتیب وتوالی اشکال تصاویر، کلمات ،حروف یک کلمه بدون الگو

-         ترتیب وتوالی مشاهده فعالیت وبیان آن فعالیت

-         به یاد آوری چیزهای کم شده یا پنهان شده که قبلاً دیده

-         تکراروساخت  طرح های مشاهده شده کلمات در قالب پازل چوبی بعد از 10ثانیه

7- هماهنگی ادراکی:

-         ادراک دیداری به شنیداری:دیدن الگو واجرای با ضرب آهنگ برروی میز

-         ادراک شنیداری – دیداری: شنیدن ضرب آهنگ ها روی میز وپیدا کردن (کلمات) تصاویرآن از بین چند گزینه

-    ادراک شنیداری به دیداری – حرکتی: ضرب آهنگ ها را بشنود وکلمات را روی کاغذ بنویسد یا تصاویر را روی تخته یا کاغذ بکشد

-         ادراک شنیداری – کلامی به حرکتی: داستانی یا مطلبی را که شنیده به شکل حرکت بدنی نشان دهد(پانتومیم)

-         ادراک لامسه به دیداری – حرکتی :کلمات دیده شده را از بین چند کلمه با لمس کردن پیدا کند (باچشم بسته)

-         ادراک دیداری به شنیداری – کلامی : تصاویر را ببیند، کلمات هم آغاز را بشنود ویک کلمه هم آغاز بگوید

-    ادراک شنیداری – دیداری به کلامی: مشخصات یک چیزی(تصویر- کلمات) را بشنود وآن را ازبین مجموعه ای پیدا کند وبه توصیف آن بپردازد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات جسمانی
درچهار سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-    سرعت افزایش وزن وقد او کمتر از سه سالگی باشد 2-    فعال وپر انرژی باشد 3-    مستعد ابتلاء به بیماریهای دوران کودکی باشد. 4-  از فعالیت هایی که باعث تحرک عضلانی می شود لذت  ببرد. 5-  در مقایسه با 3 سالگی بین چشمان ودستان وانگشتان هماهنگی بیشتری برای گرفتن اشیاء وجود داشته باشد. 6-    در حرکات کودک ،توازن وهماهنگی دیده شود. 7-    با برداشتن گام های متناوب ،از پله ها بالا رود. 8-    با پنچه های پا بدود وروی نوک پا بایستد. 9-    بتواند «لی لی » کند. 10-                       به سرعت دوچرخه کند وبا مهارت دور بزند. 11-                       از وسایل و جا های بلند بالا رود. 12-                       بتواند به هوا بپرد،وبچرخد وتاب بخورد. 13-                       بتواند دایره ومثلث ترسیم کند. 14-          می تواند شکل آدم را که 3 یا 4 قسمت دارد ترسیم کند. 15-          به علت توانایی جسمانی وحرکتی بتواند بسیاری از کارهای شخصی را مانند پوشیدن کفش ولباس ،شستن صورت ورفتن به دستشوئی را خود انجام دهد.

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات شناختی (ذهنی)
درچهار سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-  خود مدار وخود مرکز باشد(نقطه نظرهای دیگران را به خوبی درک نمی کند.) 2-    رابطه ی بین کل وجزء را به خوبی نمی فهمد. 3-    خصوصیات جانداران را به موجودات بی جان نسبت بدهد. 4-    همه چیز را ساخته ی دست انسان بداند. 5-  قدرت تقلید در او شدید باشد وحتی چیزهایی را که درزمان حال دیده نمی شود تقلید بکند یعنی در غیاب الگو نیز تقلید بکند. 6-    به یادگیری علاقه مند نشان دهد. 7-    کنجکاو باشد وزیاد سئوال بکند . 8-    به رابطه ی بین علت ومعلول پی ببرد. 9-  به علت بسط زمینه ی توجه اش ،به قصه های طولانی علاقه مند باشد. 10-          در تخیلات خود غرق بشود ومیان تخیلات وواقعیات تفاوتی قائل نشود. 11-                       شناخت او بر اساس تجربیات ملموس باشد. 12-                       معنی لغات را بپرسد. 13-          درباره ی مرگ ونحوه ی تولد او کنجکاو باشد وغالباً در این دو مورد سئوال بکند. 14-          بلندی ،کوتاهی،بزرگی وکوچکی اشیاء را تشخیص بدهد ولی قادر به طبقه بندی براین اساس نباشد. 15-                       شروع به درک زمان گذشته وحال را داشته باشد.

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات عاطفی - روانی
درچهار سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-    به کودکان علاقه ی بیشتر نشان بدهد. 2-  در مقایسه با 3سال اول زندگی ،احساس اوبه خانواده بیشتر وشدیدتر بشود. 3-    به آسانی گریه بکند. 4-    نسبت به کارهای دیگران علاقه نشان بدهد. 5-    به توانائیهای خود اطمینان داشته باشد. 6-    از اشخاص ناشناس ،حیوانات وصداها بترسد. 7-    دربیان وتوانائیهای خود اطمینان از خود نشان دهد. 8-  محرک های خارجی اورا به آسانی دچاردگرگونی های عاطفی بکند مثلاً خشمگین،حسادت،احساس ترس،ایجاد محبت و... 9-  اگر اورا از کاری که می خواهد انجام دهد باز دارند اعنراض بکند. 10-          به برادران وخواهران کوچکتر از خود علاقه نشان بدهد واز ناراحتی آن ها اندوهناک بشود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات اجتماعی
درچهار سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1- در مقایسه با 3سالگی ،به بازیهای گروهی علاقه ی بیشتری نشان بدهد. 2- دوستان محدودی پیدا بکند. 3- تمایل بیشتری از خود نشان دهد که با همجنسان خود بازی بکند. 4- دیگران را در اموال خود شریک بکند. 5- برای نشان دادن قدرت وعدم فرمانپذیری خود معمولاًکتک بزند،لگد بپراند،بشکند وفرار بکند. 6- بی احترامی نسبت به دیگران واستفاده از کلمات نامطلوب در او دیده بشود. 7- درروابط اجتماعی نسبت به دستورات سرکش باشد ومخالفت بورزد. 8- درروابط اجتماعی خود سختی وخشونت نشان بدهد. 9- قید ناپذیر باشد وبه اصول وقواعد اجتماعی بی اعتنا بکند. 10- در5/4 سالگی ،نسبت به بزرگتر ها کمتر سرکشی نشان بدهد. 11- در5/4 سالگی ،نوع بازیهای او آرامتر باشد وبهتر بتواند عدم موفقیت را تحمل بکند.

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات جسمانی - حرکتی
در پنچ سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-  نسبت به 4سال اول زندگی ،سرعت رشد ،قد ووزن کاسته بشود. 2-  دست ها مهارت پیدا بکند (ولی عضلات کوچک دست هنوز کاملاً متعادل وموزون نیست.) 3-    در معرض بیماریهای مسری باشد. 4-    ازکارهای پرتحرک لذت ببرد وفعال باشد. 5-    فعالیت های حرکتی بیش از سنین قبل موزون باشد. 6-    بازیهای پرسروصدا را دوست بدارد. 7-    بدن کشیده تر ودستها وپاها درازتر بشوند. 8-  دختران معمولاًدر حدود یکسال در رشد بدنی از پسران جلوترباشند. 9-    چشم ها دوربین باشند. 10-          بتواند از روی خط تعادل برود وبا یک پا جست های کوچک بزند. 11-                       بتواند در حال بالا رفتن وپائین آمدن از پله ها بدود. 12-                       بتواند چند ثانیه روی یک پا بایستد. 13-          بتواند تصاویری بکشد که برای دیگران واضح باشد. 14-                       کلمات ساده را رونویسی بکند. 15-          درنقاشی بتواند مربع ومثلث را روی مدل یا شئی واقعی تقلید بکند. 16-          درترسیم شکل انسان ،معمولاًهمه ی اعضاء رابکشد.

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات شناختی  ذهنی
در پنچ سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-    هنوز خودمدارباشد ولی بتواند با کودکان دیگر به تبادل نظر بپردازد. 2-    حوادث ساده را تعریف بکند. 3-  به توضیحات ساده ی عملی راجع به حوادث وتجارب روزانه ومعما وطنز علاقه مند باشد. 4-  به نمایشنامه ها علاقه نشان بدهد ومایل به ایفای نقش در آنها باشد. 5-    مهارتهای دیگران را تا حدود زیادی تشخیص بدهد. 6-  وقت را کم وبیش بشناسد ودیروز وفردا را از یکدیگر تشخیص بدهد. 7-    از حوادث گذشته خاطراتی را بیان بکند. 8-    درنقاشی ها از فکر خلاقه ی خود استفاده بکند. 9-    در دنیای حقیقی وواقعی اطراف خود غرق بشود. 10-          تغییر شکلها ودگرگونی ها را درک نکند( ولذا ثابت بودن طول توده ،حجم واعداد را علیرغم تغییر ظاهری آنها نمی فهمد.) 11-          بتواند براساس خصوصیات ظاهری اشیاءآن ها را طبقه بندی بکند. 12-                       کنجکاو باشد وبه یادگیری علاقه مند باشد. 13-                       سمت چپ وراست را تشخیص بدهد. 14-          به داشتن سن وموقعیت بزرگترها علاقه مند باشد ودر این مورد سئوالات زیادی بکند. 15-          مدت زمان توجهش محدود باشد ولی به تدریج بیشتر بشود.

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات عاطفی
در پنچ سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1-    آرامش وسازگاری در رفتار وی دیده شود. 2-    ثبات اخلاقی داشته باشد وقابل اعتماد باشد. 3-    دارای اعتماد به نفس وصمیمت باشد. 4-    تدریجاً قدرت خویشتن داری در او رشد بکند. 5-  علاقمند است مورد توجه وتایید بزرگترها قرار بگیرد مثل :پدر ،مادر،مربی مهد 6-    مسئولیت را تدریجا ًدرک بکند. 7-  قدرت تمیز در او رشد بکند وبتواند کار درست را از نادرست تمیز بدهد. 8-    نیازمند محبت وتشویق باشد. 9-    مادر برای او مرکز دنیا باشد 10-          علاقمند است از خواهر وبرادر کوچکتر از خود واز حیوانات مواظبت بکند. 11-          توانایی آن را دارد همیشه نزدیک مادر باشد وکارهای اورا انجام بدهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول ارزیابی خصوصیات اجتماعی
در پنچ سالگی ازکودک انتظار می رود که:	به سن خود	پایین تر از سن خود	بالاتر از سن خود
1- در مرحله ی اول به خود علاقه نشان بدهد. 2- دربازیهای گروهی شرکت بکند. 3- بتواند در گروه های کوچک فعالیت بکند. 4- حس مالکیت شدید از خود نشان دهد واز تعدی دیگران آزرده بشود. 5- نسبت به کودکان شدیداًحسادت بورزد. 6- از بزرگترها تقاضای کمک بکند ومیل کمک به دیگران را در خود نشان دهد. 7- برای جلب محبت بزرگترها به رقابت بپردازد. 8- مسئولیت های کوچک را قبول بکند. 9- در روابط اجتماعی کم توقع باشد. 10- تمایل بیشتری دارد که با مادر باشد (هم پسر وهم دختر) هرچند علاقه مند ومفتخر به پدر است 11- بتواند مقررات بازی را رعایت بکند. 12- دوستانش را بتواند انتخاب بکند. 13- از زورگوئی وتحکم بدش بیآید ودستورات دیگران را با کندی وبی میلی انجام بدهد. 14- اگر با او مخالفت شود ناراحت بشود.

 نویسنده:محمد رحیمی کارشناس مرکز

 منبع: محمد رحیمی ُتکنیک های تشخیصی و درمانی در سامانه اختلالات ویژه یادگیری